თითქმის 7-წლიანი სასამართლო დავის შემდეგ, გასული წლის მაისში, თბილისის საქალაქო სასამართლომ ზვიად დევდარიანის სარჩელზე გადაწყვეტილება მიიღო და 11-დან 7 მოპასუხის შემთხვევაში არც ერთი სასარჩელო მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა, ხოლო ნაწილობრივ დააკმაყოფილა მოთხოვნები ოთხი მოპასუხის მიმართ. რამდენიმე დღის წინ ცნობილი გახდა, რომ ეს გადაწყვეტილება ძალაში დატოვა სააპელაციო სასამართლომაც.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან მეორე დღეს, 2025 წლის 20 მაისს, მედია აპრილის ვებ გვერდზე ჩემი ავტორობით გამოქვეყნდა სტატია, რომელიც ამ გადაწყვეტილებას ეხებოდა და ქალების შთაბეჭდილებებსაც გვიზიარებდა. დაახლოებით ერთ თვეში კი მივიღე წერილი, რომლის მიხედვით, ზვიად დევდარიანმა ჩემ წინააღმდეგ საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას მიმართა და მედავებოდა პირველი (სიზუსტე) და მე-11 (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) პრინციპების დარღვევას.
ჩემთვის შოკისმომგვრელი იყო ეთიკის ქარტიის საბჭოს გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვით, ამ სტატიაში დავარღვიე სიზუსტის პრინციპი, ასევე, განზრახ დავამახინჯე ფაქტები. მეტი სიცხადისთვის გეტყვით იმასაც, რომ ფაქტის განზრახ დამახინჯება ჟურნალისტისთვის ყველაზე მძიმე დანაშაულია და ამის დასადასტურებლად აუცილებელია ძალიან მყარი არგუმენტაცია და მტკიცებულებები, რომლებიც საბჭოს არ გააჩნია, რადგან არანაირი ფაქტი არ დამიმახინჯებია, მით უმეტეს — განზრახ.
გადაწყვეტილებაში სამდივნო განმარტავს, რომ საბჭოს ეს გადაწყვეტილება, “შესაძლოა, მცირედით ცვლიდეს, აფართოებდეს ქარტიის საბჭოს მიერ მე-11 პრინციპის დადგენის აქამდე არსებულ სტანდარტს”.
ეთიკის ქარტიის საბჭოში მუშაობის სამი წლის განმავლობაში არაერთი განცხადების განხილვაში მიმიღია მონაწილეობა, სადაც მე-11 პრინციპის (ფაქტის განზრახ დამახინჯება) დარღვევის დადგენა იყო მოთხოვნილი. ამის დადასტურება ყოველთვის ყველაზე რთული იყო როგორც განმცხადებლის მხრიდან, ასევე, განსაკუთრებული პასუხისმგებლობით უდგებოდა საბჭოც, რადგან ამისთვის აუცილებელია ზედმიწევნით მყარი არგუმენტაცია და მტკიცებულებები.
თუმცა ამ შემთხვევაში საბჭომ უბრალოდ პრაქტიკა შეცვალა და დაადგინა, რომ ფაქტი განზრაც დავამახინჯე. ამის დასადასტურებლად კი მთავარ არგუმენტად ასახელებენ იმას, რომ სტატიაში ბალანსი “განზრახ” არ იყო დაცული. საბჭოს განმარტებით, “ჟურნალისტმა არ დაუთმო ქალთა უფლებებზე მომუშავე პლატფორმა ზვიად დევდარიანს ან მის ოფიციალურ წარმომადგენელს და, საბჭოს წინაშე, როგორც წერილობით, ასევე ვერბალურად დაადასტურა, რომ ასეთი საჭიროება ვერ დაინახა”. მათივე მტკიცებით, ჩემი მხრიდან ზვიად დევდარიანის პოზიციის წარმოჩენისგან თავის შეკავება და ამ გადაწყვეტილების გაცნობიერებული დასაბუთება მიუთითებს იმაზე, რომ მას პლატფორმა განზრახ არ დავუთმე და არ დავიცავი ბალანსი, ამიტომ დავარღვიე ფაქტის განზრახ დამახინჯების პრინციპი.
კატეგორიულად არ ვეთანხმები საბჭოს წევრების ნაწილის მოსაზრებას ჩემ მიერ მომზადებულ სტატიასთან დაკავშირებით და ამის მიზეზად არაერთი არგუმენტის მოყვანა შემიძლია. ნაწილს აქვე წარმოგიდგენთ. თუმცა რადგან ამბავი ვრცელია და რამდენიმე წელს იტევს, თავდაპირველად საბჭოს ამ დასაბუთებაზე პასუხით დავიწყებ.
ჩემ მიერ მომზადებული სტატია ეყრდნობოდა დოკუმენტურ მტკიცებულებას, კერძოდ, მოსამართლის გადაწყვეტილებას, რომელიც მასალაში დეტალურად ავსახე.
როცა ინფორმაცია გადამოწმებული და დაზუსტებულია, როგორც ჟურნალისტს, სრული უფლება მაქვს, თავად გადავწყვიტო, ვინ იქნება ამა თუ იმ ამბის შემფასებელი. თუ გადამოწმების მიზანი მიღწეულია (და ამ შემთხვევაში მიღწეული იყო), აუცილებლობას არ წარმოადგენს, ქალების უფლებებზე მომუშავე მედიაში ტრიბუნა დავუთმო ადამიანს, რომლის მხრიდანაც, სახალხო დამცველის გადაწყვეტილების თანახმად, ქალების მიმართ ადგილი ჰქონდა “არასასურველი, სექსუალური ხასიათის ვერბალურ და ფიზიკურ ქცევას, რომელმაც მათ შეუქმნა დამამცირებელი და შეურაცხმყოფელი გარემო”.
ეთიკური გაშუქების არაერთ საერთაშორისო სახელმძღვანელოში გვხვდება რეკომენდაციები ჟურნალისტებისთვის, რომელთა მიხედვით, ქალთა მიმართ ძალადობა უნდა განიხილებოდეს და გაშუქდეს არსებული გენდერული უთანასწორობის კონტექსტში. მეტიც, ზოგიერთი დოკუმენტი პირდაპირ ამბობს, რომ მედია უნდა მოერიდოს საჯარო სივრცის დათმობას სავარაუდო დამნაშავისთვის, რადგან მან შეიძლება პლატფორმა გამოიყენოს მსხვერპლზე და საზოგადოებაზე მანიპულირებისთვის, საკუთარი თავის მსხვერპლად წარმოჩენის გზით. ეთიკური გაშუქების სტანდარტად კი დასახელებულია ისტორიის ცენტრში მსხვერპლის/გადარჩენილის ყოფნა და კომენტარისთვის ქალთა ორგანიზაციებთან კომუნიკაცია.
მაგალითად, Zero Tolerance გვირჩევს: “მოერიდეთ დამნაშავის ციტირებას. ამან შეიძლება გამოიწვიოს მათი დამოკიდებულებისა და ქცევის ნორმალიზება და მსხვერპლის/გადარჩენილის ტრავმირება”.
დასაწყისი
2018 წლის 16 მარტი. პარასკევი. ჩემი იმჟამინდელი სამსახურის, ონლაინ გამოცემა ტაბულას ოფისში ვზივარ და ქალების ერთ-ერთ დიდ Facebook ჯგუფში ვხედავ პოსტს, რომ სახალხო დამცველმა, ნინო ლომჯარიამ, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის კანდიდატად ზვიად დევდარიანი წარადგინა. იმ დროს დევდარიანი არასამთავრობო ორგანიზაცია “სამოქალაქო საზოგადოების განვითარების სააგენტოს” აღმასრულებელი დირექტორი და ცნობილი სამოქალაქო აქტივისტია.
პოსტის კომენტარებში ქალების ნაწილი ღია, ნაწილი კი უფრო შეფარულ უკმაყოფილებას გამოხატავს. ზოგი უბრალოდ კითხვებს სვამს, რადგან აშკარაა, რომ სხვებმა იციან რაღაც, რაც დანარჩენებმა — არ. ნელ-ნელა კომენტარების რაოდენობა იზრდება. ქალები წერენ საკუთარი თუ მეგობრ(ებ)ის გამოცდილების შესახებ და ზვიად დევდარიანს სექსუალურ შევიწროებაში ამხელენ. არიან ისეთებიც, რომლებიც არ ან ვერ იჯერებენ ამას და მტკიცებულებებს ითხოვენ.
უკვე საღამოს, სამსახურიდან გასვლის შემდეგ, მე და რედაქტორი ვთანხმდებით, რომ მივადევნებ ამ პოსტს თვალს და ვცდი ქალებთან კომუნიკაციას.
ვწერ კომენტარების ავტორებს და ვეკითხები, აქვთ თუ არა რამე ინფორმაცია; ხომ ვერ დამაკავშირებენ ქალებთან, რომლებიც ამბობენ, რომ ზვიად დევდარიანმა შეავიწროვა.
იმ ღამეს ბევრ მძიმე ისტორიას ვისმენ სრულიად უცნობი ქალებისგან, რომლებიც მათთვის უცხო ადამიანს და ჟურნალისტს მენდნენ და გამიზიარებს ძალიან პერსონალური ამბები — ამბები, რომლებიც, ზოგ შემთხვევაში, მეგობრებთანაც კი არ ჰქონდათ მოყოლილი.
არის მსჯელობა იმაზეც, რა განცხადება უნდა გააკეთოს ქალთა მოძრაობამ; იმის გამო, რომ კომენტარების ავტორებთან აქტიური კომუნიკაცია მაქვს, მალევე ცნობილი ხდება, რომ ტაბულაში ამ თემაზე სტატიის მომზადებას ვაპირებთ, რაც ზოგიერთი აქტივისტის უკმაყოფილებას იწვევს, სავარაუდოდ, ამ ონლაინ გამოცემისა და აქტივისტების ნაწილის იდეოლოგიური განსხვავებების გამო.
ამის გათვალისწინებით, განსაკუთრებით კომიკურია, რომ წლების შემდეგაც ზვიად დევდარიანი მის წინააღმდეგ ტაბულასა და ქალთა მოძრაობის კოლაბორაციაზე საუბრობს.
უკვე 17 მარტი თენდებოდა, როცა სტატიის პირველადი მონახაზი გავამზადე და შევისვენე. 2-3 საათის შემდეგ გაღვიძებულს ქალთა მოძრაობის განცხადება დამხვდა გამოქვეყნებული. მოძრაობის წევრები გამოთქვამდნენ წუხილს, რომ წლების მანძილზე მათ გვერდით იდგა კაცი, რომელიც, ერთი მხრივ ქალთა უფლებებზე საუბრობდა, მეორე მხრივ კი, ქალებს ავიწროვებდა. წერდნენ იმასაც, რომ დევდარიანი ქალთა მოძრაობის არაერთი წევრის კოლეგა და მეგობარია და რომ ქალებისთვის გაჩუმებისა და უიმედობის მიზეზი შეიძლება გამხდარიყო სწორედ მათი აფილირება ზვიად დევდარიანთან.
16-17 მარტს ათზე მეტ ქალს ვესაუბრე და მათგან 8 ინტერვიუზე დამთანხმდა, ოღონდ კონფიდენციალურობის დაცვის გარანტიით. ამის ძირითადად მიზეზად მათ ოჯახის წევრებისა და ზვიად დევდარიანის შესაძლო რეაქცია დაასახელეს.
რედაქციის სამუშაო ჯგუფში მსჯელობა და კამათი მთელი დღის განმავლობაში გაგრძელდა — სტატიამ სანდოობის ყველა ტესტი უნდა გაიაროს, ყველა დამატებითი კითხვა უნდა დაისვას.
ჩემი მრავალი მცდელობის მიუხედავად, ზვიად დევდარიანთან დაკავშირება ვერ მოხერხდა. დღის ბოლოს, მისი სახელით გავრცელდა განცხადება, სადაც ეწერა, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობიდან კანდიდატურას ხსნიდა. დევდარიანი ასევე ამბობდა, რომ თანამდებობა და გავლენა ბოროტად არასდროს გამოუყენებია და რომ ქალთა მოძრაობის განცხადებაში არეულია მორალისა და “დანაშაულის” შემადგენელი.
ვცდილობდით დაკავშირებას ნინო ლომჯარიასთანაც, რომელმაც ზვიად დევდარიანის კანდიდატურა პარლამენტს წარუდგინა. გვსურდა, მისთვის გვეკითხა, წარდგენამდე იცოდა თუ არა იმ ბრალდებების შესახებ, რომლებსაც ქალები დევდარიანს უყენებენ, თუ გაუგია მსგავსი შემთხვევის შესახებ და თუ უცდია გარკვევა. სახალხო დამცველმა მაშინ ამ კითხვებს არ უპასუხა.
სტატიაში, რომელიც იმავე საღამოს გამოქვეყნდა, 4 ქალის ამბავია. მასალაში ვერ მოხვდა კიდევ 4 ქალის მონათხრობი, რომელიც ადევნებისა და სექსუალური შევიწროების ნიშნებს შეიცავდა, მაგრამ ამ შემთხვევებში ეს არ ხდებოდა დევდარიანის სამსახურისა და უფლებამოსილების გამოყენებით.
უკვე მეორე დღეს, ზვიად დევდარიანმა კვლავ გაავრცელა განცხადება, სადაც ძალადობის ან ზეწოლის ფაქტის არსებობა კატეგორიულად უარყო და თქვა, რომ მისი შეცდომაა “ურთიერთობა ოჯახს გარეთ”. ამავე განცხადებაში მან უპასუხა ოთხივე ქალს და სტატიის გამოქვეყნების გამო ტაბულა გააკრიტიკა.
სახალხო დამცველის წარმომადგენელმა შეხვედრის ინიციატივა ქალების ჯგუფში დისკუსიის დაწყებიდან მალევე გამოთქვა. და აქაც გამოჩნდნენ ადამიანები, რომლებიც იქ ჩემი ყოფნის წინააღმდეგნი იყვნენ, თუმცა, სხვა ქალების დამსახურებით, შეხვედრაზე მოვხვდი.
იმ დღეს პირველად ვნახე ჩემი რესპონდენტები — ქალები, რომლებსაც მანამდე ტელეფონით ვესაუბრე; ასევე, ქალები, რომლებთანაც კომუნიკაცია არ მქონია და ისინიც ზვიად დევდარიანის მხრიდან სექსუალურ შევიროებასა თუ სექსუალური ხასიათის ძალადობაზე საუბრობდნენ.
მეორე დღეს ნინო ლომჯარიამ განცხადება გაავრცელა, სადაც წერდა, რომ პირადად მოუსმინა ქალებს, რომელთა მონათხრობი შეიცავდა როგორც სავარაუდო სექსუალური შევიწროების, ასევე სექსუალური ხასიათის ძალადობის ნიშნებს; რომ მისთვის სავარაუდო შემთხვევათა შესახებ მხოლოდ კანდიდატის დასახელების შემდეგ გახდა ცნობილი. გარდა ამისა, ომბუდსმენმა თქვა, რომ ქალების მონათხრობს საკუთარი ინიციატივით შეისწავლის.
გარდა ამისა, შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, საჯაროდ გავრცელებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, დაიწყო გამოძიება ადევნების მუხლით (საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 151-ე პრიმა მუხლი).
კრიტიკისა და მხილების პარალელურად, გამოჩნდნენ ადამიანები, რომლებიც ზვიად დევდარიანს უჭერდნენ მხარს და ქალების მონათხრობს ეჭვქვეშ აყენებდნენ იმ არგუმენტით, რომ ისინი ამაზე ანონიმურად საუბრობდნენ და არა ღიად, საკუთარი სახელითა და გვარით. იყვნენ ისეთებიც, რომლებმაც შემდეგ ამის გამო ბოდიშიც მოიხადეს. არადა, თითქოს ცხადი უნდა იყოს, რატომ არ საუბრობენ ქალები საჯაროდ — სწორედ საზოგადოების მხრიდან წნეხის, უნდობლობის, დარცხვენისა თუ ძალადობის შიშის გამო.
ზვიად დევდარიანმა დატოვა ორგანიზაცია “სიდას” დირექტორის თანამდებობაც, რამდენიმე დღეში კი გამართა პრესკონფერენცია, სადაც კიდევ ერთხელ უარყო ბრალდებები და დააანონსა, რომ იწყებს სამართლებრივ დავას საკუთარი პატივისა და ღირსების დასაცავად. მან ასევე თქვა, რომ გამოდის “ფეისბუქ სასამართლოს” წინააღმდეგ და აპირებს დაადგინოს, ვინ დგას ამ კამპანიის უკან.
სახალხო დამცველის გადაწყვეტილება და სასამართლო დავა
2018 წლის 2 ნოემბერს სახალხო დამცველმა ზვიად დევდარიანის მხრიდან ქალების შევიწროების ფაქტებთან დაკავშირებით განცხადება გამოაქვეყნა, სადაც ეწერა, რომ განხილული 5 საქმიდან, 3 შემთხვევაში სექსუალური შევიწროების ფაქტი დადგინდა და ომბუდსმენმა შესაბამისი რეკომენდაციაც გამოსცა, ხოლო 2 შემთხვევაში საქმის წარმოება შეწყდა საკმარისი მტკიცებულებებს არარსებობის გამო.
ამ გადაწყვეტილებით უკმაყოფილო დევდარიანმა საკონსტიტუციო სასამართლოსგან მოითხოვა საქართველოს ზოგად ადმინისტრაციულ კოდექსში იმ ჩანაწერის გაუქმება, რომლის მიხედვით, სახალხო დამცველის რეკომენდაციის გასაჩივრება არ შეიძლება. საკონსტიტუციო სასამართლომ მისი ეს სარჩელი წარმოებაში არ მიიღო.
თუმცა მანამდე, მან საქალაქო სასამართლოს მიმართა და 11 ქალის წინააღმდეგ პატივისა და ღირსების შელახვაზე დაიწყო დავა. მოპასუხეებს შორის იყვნენ როგორც საჯარო პირები, რომლებმაც ის სოციალურ ქსელში გააკრიტიკეს, ასევე, ქალები, რომლებიც შევიწროებაში ამხელდნენ. ზოგიერთმა მათგანმა სოციალურ ქსელში გამოაქვეყნა ამონარიდი დევდარიანის სარჩელიდან, საიდანაც ცნობილი გახდა, კონკრეტულად რა ცნობების უარყოფას ითხოვდა ის. მაგალითად, ერთ-ერთი მოთხოვნა იყო “ცილისმწამებლური ცნობების” უარყოფა შემდეგი ფორმით: “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანი არის აბსოლუტურად ტვინის ტ…ა კაცი”; “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანი არის მძ…..ველა”; “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანი ქალებს ავიწროებს”; “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანი პრესას ემალება თხუნელასავით”; “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანი უკიდურესად ს*რია”; “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანი არი ჩლუნგი და გარყვნილი კაცი”; “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანი ამტკიცებს, რომ არის ყ..ე და ეს არის მისი პრინციპული პოზიცია”; “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანს უმეტესობა იცნობდა, როგორც ქალებში მოტანტალე კაცს, რომელიც ყველა მეორე გოგოს ეტორღიალება” და ა.შ.
მოგვიანებით, დევდარიანმა ზოგიერთი მოპასუხის მიმართ სასარჩელო მოთხოვნა შეცვალა და აღარ ითხოვდა ამ წინადადების ნაწილის უარყოფას. აღსანიშნავია ისიც, რომ თავდაპირველად დევდარიანი უჩიოდა ტაბულასაც, თუმცა შემდეგ მისმა ადვოკატმა თქვა, რომ მედიის წინააღმდეგ არანაირი პრეტენზია არ აქვთ.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და ეთიკის ქარტიის პოზიცია
თითქმის 7 წლის შემდეგ, 2025 წლის მაისში, სასამართლომ გადაწყვეტილება მიიღო და 11-დან 7 მოპასუხის შემთხვევაში ზვიად დევდარიანის არც ერთი სასარჩელო მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა, ხოლო ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოთხოვნები ოთხი მოპასუხის მიმართ. როგორც უკვე აღვნიშნე, ამ ამბავზე მომზადებული სტატიის გამო ზვიად დევდარიანმა ჩემ წინააღმდეგ ეთიკის ქარტიას მიმართა.
4 თვის შემდეგ, 30 ოქტომბერს სხდომა Zoom-ის საშუალებით ჩატარდა და 2 საათისა და 43 წუთის განმავლობაში გაგრძელდა. თამამად ვიტყვი და ეს სხდომის ღია ნაწილის ჩანაწერითაც დასტურდება, რომ ზვიად დევდარიანის ძირითადი არგუმენტაცია 2018 წლის სტატიას ეყრდნობოდა. მეტიც, ის მადანაშაულებდა იმაში, რომ მე ვიყავი მის წინააღმდეგ დაწყებული “კამპანიის” სათავეში; რომ კარიერა “გავიკეთე” ამ სტატიით და ა.შ. ამავდროულად, პასუხი ვერ მივიღე კითხვაზე, თუ ეს ასე იყო, რატომ არ მიმართა სასამართლოს ჩემ წინააღმდეგაც? ან რატომ აღარ გააგრძელა დავა ტაბულასთან?
მისი ერთ-ერთი მთავარი არგუმენტი არის ის, რომ არ დაველოდე სასამართლოს დასაბუთებულ გადაწყვეტილებას და ვიხელმძღვანელე სარეზოლუციო ნაწილით. წარმოიდგინეთ, თუნდაც ბოლო პერიოდის სასამართლო გადაწყვეტილებების შემთხვევაში ინფორმაცია გამოცხადებისთანავე რომ არ გავავრცელოთ და დაახლოებით ერთი თვის განმავლობაში ველოდოთ, რატომ ჩათვალა მოსამართლემ, რომ მაგალითად, მზია ამაღლობელი ორი წლით უნდა გაეშვა ციხეში.
სამოქალაქო სამართლის თანახმად, სასამართლოს გადაწყვეტილება შედგება ოთხი ნაწილისგან: შესავალი (სადაც იწერება მოსამართლის, სხდომის მდივნის, მოსარჩელისა და მოპასუხის ვინაობა, ასევე, დავის საგანი) აღწერილობითი ნაწილი (სადაც დეტალურად არის აღწერილი მოსარჩელის მოთხოვნები და მისი არგუმენტაცია), სამოტივაციო ნაწილი (სადაც სასამართლო ასაბუთებს, რაზე დაყრდნობით მიიღო ესა თუ ის გადაწყვეტილება) და სარეზოლუციო ნაწილი (უშუალოდ გადაწყვეტილების შინაარსი).
როგორც წესი, სარეზოლუციო ნაწილში ასახულია ყველაზე მთავარი — ის გადაწყვეტილება, რაც მოსამართლემ მიიღო და რაც დარბაზში გამოაცხადა. არგუმენტაცია, რომელიც სამოტივაციო ნაწილშია, მოგვიანებით ქვეყნდება, ვინაიდან, მის მომზადებას სჭირდება გაცილებით მეტი დრო.
შესაბამისად, მედია არ არის შეზღუდული, გაავრცელოს სარეზოლუციო ნაწილი. არც ერთი ადგილობრივი თუ საერთაშორისო ეთიკური სტანდარტი ჟურნალისტებს ამას არ გვავალდებულებს და ვერც დაგვავალდებულებს, რადგან ეს არის იურიდიული ძალის მქონე დოკუმენტი და მისი შინაარსი სამოტივაციო ნაწილით არ იცვლება.
აღსანიშნავია ისიც, რომ ეთიკის ქარტიაში ზვიად დევდარიანმა “საქმის მასალების” სახით გაგზავნა მისი ადვოკატების განცხადებებიც, რომლებიც ახალი ამბების სააგენტო ინტერპრენიუსზე გამოქვეყნდა და საბჭოს სხდომაზე მან დაადასტურა, რომ ამისთვის ფული გადაიხადა. ორივე სტატიის ბოლოს უბრალოდ მითითებულია (R) , რაც, სავარაუდოდ, სარეკლამო მასალას უნდა გულისხმობდეს. სტატიებში ადვოკატების მოსაზრებები გადმოცემულია, როგორც უტყუარი ფაქტები. გარდა ამისა, ერთ-ერთი მასალის სათაურში ადვოკატების ციტატა არის მანიპულაციური და მკითხველის შეცდომაში შემყვანი. კერძოდ — “ადვოკატები – ზვიად დევდარიანის საქმეზე, მოსამართლემ ყოფილი სახალხო დამცველის, ნინო ლომჯარიას მიერ გამოცემული რეკომენდაცია არ გაიზიარა”.
როგორც უკვე აღვნიშნე, არსებული კანონმდებლობით, დევდარიანი სახალხო დამცველის რეკომენდაციას ვერ გაასაჩივრებდა და ამ მუხლის გაუქმების მოთხოვნით საკონსტიტუციო სასამართლოსაც მიმართა.
გარდა ამისა, როცა სასამართლო გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში საუბრობს იმ ქალებზე, რომელთა შემთხვევაშიც დევდარიანის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, წინადადება იწყება ასე: “კონკრეტულ შემთხვევაში, დავის საგანს არ წარმოადგენს დისკრიმინაციული მოპყრობის (სექსუალური შევიწროვების) ფაქტის დადგენა”, რომელიც გრძელდება ასე: “თუმცა დავის არსის და წარმოდგენილი სახალხო დამცველის რეკომენდაციის გათვალისწინებით, სასამართლო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი სტანდარტითა და წესით აფასებს საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს და გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ მტკიცებულებები, რომელიც სახალხო დამცველმა საფუძვლად დაუდო გაცემულ რეკომენდაციას, არ ადასტურებს მოპასუხეთა საჯარო, სადავო განცხადებების ნამდვილობას”.
ანუ, მარტივად რომ ვთქვათ, სასამართლო ამბობს, რომ სახალხო დამცველის რეკომენდაციაში არსებული მტკიცებულებები არ ადასტურებს იმ განცხადებების ნამდვილობას, რომლებიც მოპასუხეებმა (ამ შემთხვევაში იდა ბახტურიძე, ბაია პატარაია, თამარ ჩერგოლეიშვილი და თამარ ყურაშვილი) საჯაროდ გააკეთეს და რომლებსაც ეხება დავა. შესაბამისად, მანიპულაციური და შეცდომაში შემყვანია განცხადება, რომ “ზვიად დევდარიანის საქმეზე, მოსამართლემ ყოფილი სახალხო დამცველის, ნინო ლომჯარიას მიერ გამოცემული რეკომენდაცია არ გაიზიარა”. სასამართლო დავა ამ რეკომენდაციის გადასინჯვას არ ეხებოდა.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი — ქარტიის მიმართ განცხადებაშიც ზვიად დევდარიანი არ აკონკრეტებს, რომ ჩემს ყოფილ დამსაქმელებს ფეისბუქზე გამოქვეყნებული პოსტის გამო უჩიოდა და არა ტაბულას მიერ მომზადებული მასალის. შესაბამისად, თამარ ჩერგოლეიშვილს დაევალა მხოლოდ მის პირად ფეისბუქ გვერდზე გავრცელებული ინფორმაციის უარყოფა და არა ტაბულას ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ სტატიაში არსებული ციტატების.
როგორც უკვე აღინიშნა, ქარტიაში წარდგენილ განცხადებაში, ზვიად დევდარიანი, ასევე, უკმაყოფილებას გამოთქვამს იმაზე, რომ სტატიის მომზადების პროცესში მას არ დავუკავშირდი. მისი აზრით, მასალა ამის გამო იყო არაზუსტი და დაუბალანსებელი.
ეთიკური სტანდარტების მიხედვით, გონივრული ან/და სამართლიანი ბალანსის პრინციპი გულისხმობს, რომ როცა კონკრეტულ სუბიექტს მედია რაიმე ქმედებაში ადანაშაულებს, ამ სუბიექტს აუცილებლად უნდა მიეცეს პასუხის უფლება და აუდიტორიამ უნდა შეიტყოს მისი პოზიციაც. ამ შემთხვევაში, არ გაჟღერებულა ახალი ბრალდებები, რომლებზეც დევდარიანს პასუხი არ ჰქონდა გაცემული. მეტიც, სტატიაში წარმოდგენილი იყო დევდარიანის პასუხი 2018 წელს გაჟღერებულ ბრალდებაზეც კი.
აქვე აღვნიშნავ, რომ ევროპული თვითრეგულირების ორგანოების პრაქტიკა არ მოითხოვს, რომ ჟურნალისტმა “გადაამოწმოს” ან “დააბალანსოს” სასამართლოს ოფიციალური გადაწყვეტილების ტექსტის სიზუსტე მეორე მხარის კომენტარის აღებით, რადგან დოკუმენტი თავისთავად სანდო ოფიციალური წყაროა.
მაგალითად, ევროპის საბჭოს და სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, ჟურნალისტს არ სჭირდება ორივე მხარის მოსაზრების მოპოვება, თუ მას ხელმისაწვდომი, საჯარო და გადამოწმებადი წყარო აქვს. მაგალითისთვის, ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლო, საქმეზე “Goodwin v. United Kingdom” (1996), აცხადებს, რომ ჟურნალისტს შეუძლია დაიცვას თავისი წყაროები და გადმოსცეს ინფორმაცია მხოლოდ ერთ მხარეზე დაყრდნობით, ამ შემთხვევაში – სასამართლო გადაწყვეტილებაზე, თუ ინფორმაცია ზუსტი და გადამოწმებადია.
გარდა ამისა, როგორც სახალხო დამცველი თავის გადაწყვეტილებაში ეყრდნობა, ისე მედია აპრილი იზიარებს ქალის მიერ გონივრული აღქმის სტანდარტს (Reasonable woman standard), რომელიც მხედველობაში იღებს სექსუალური შევიწროების ფაქტის თაობაზე ქალისა და კაცის განსხვავებულ აღქმებს. ეს სტანდარტი სექსუალური შევიწროების ფაქტს განიხილავს ქალის პერსპექტივიდან და წარმოადგენს გენდერულად მგრძნობიარე მიდგომას.
ეთიკის ქარტიის საბჭოს ეს გადაწყვეტილება, ფაქტობრივად, მწვანე შუქს ანთებს კრიტიკული მედიის დასასჯელად. ამ პრაქტიკით, თუ ჟურნალისტი ხელისუფლების მიმართ კრიტიკულადაა განწყობილი, მას ნებისმიერ “შეცდომაზე” შეუძლიათ მიაწერონ, რომ ფაქტს “განზრახ ამახინჯებს”.
სამწუხაროა, რომ საბჭოს წევრებმა თემატური მედიის მხრიდან ქალთა უფლებების დაცვა უარყოფით კონტექსტში წარმოჩინეს. თუმცა, ყველაზე საინტერესო მაინც ისაა, რომ თავადაც მოქმედი ჟურნალისტები არიან და ახლა საკუთარი ხელით აგებენ იმ მახეს, რომელშიც ხვალ შეიძლება თავადვე აღმოჩნდნენ. გამოდის, რომ ქარტიის რეპუტაციასთან ერთად, კოლეგებმა საკუთარ მომავალ სარედაქციო თავისუფლებასაც შეუქმნეს საფრთხე.