თბილისის სააპელაციო სასამართლომ ძალაში დატოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ზვიად დევდარიანის საჩივარზე ქალების წინააღმდეგ. დევდარიანი, რომელიც 2018 წელს სექსუალურ შევიწროებაში ამხილეს, პატივისა და ღირსების შელახვას 11 ქალს ედავებოდა. მათ შორის იყვნენ როგორც საჯარო პირები, რომლებმაც ის სოციალურ ქსელში გააკრიტიკეს, ასევე, ქალები, რომლებიც შევიწროებაში ამხელდნენ.
7-წლიანი განხილვების შემდეგ, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მას სარჩელი 7 ქალის შემთხვევაში არ დაუკმაყოფილა, 4 ქალის შემთხვევაში კი ნაწილობრივ დაუკმაყოფილა. სწორედ ეს გადაწყვეტილება გაასაჩივრა ზემდგომ ინსტანციაში დევდარიანმა, ისევე, როგორც ქალებმა, რომელთა მიმართაც სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა.
მოკლედ დევდარიანის საქმეზე
2018 წლის გაზაფხულზე არასამთავრობო ორგანიზაცია სამოქალაქო განვითარების სააგენტოს (სიდა) იმჟამინდელი ხელმძღვანელი, რომელიც წლების განმავლობაში აქტიურად მონაწილეობდა ქალთა უფლებების დაცვის სხვადასხვა ღონისძიებაშიც, ათამდე ქალმა სექსუალურ შევიწროებაში ამხილა. ამას წინ უძღოდა მაშინდელი სახალხო დამცველის, ნინო ლომჯარიას მიერ ზვიად დევდარიანის დასახელება საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის კანდიდატად. სწორედ ამის შემდეგ, ერთ-ერთ დახურულ ჯგუფში ქალებმა დაიწყეს დევდარიანის მხრიდან შევიწროების შესახებ ისტორიების გაზიარება.
ონლაინ გამოცემა ტაბულასთან სექსუალური შევიწროების შესახებ 8 ქალმა ისაუბრა. ქალების ისტორიები გაშუქდა სხვა მედიებშიც.
დევდარიანმა მოხსნა კანდიდატურა საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობიდან, ხოლო მისი სახელით გავრცელებულ განცხადებაში ეწერა, რომ ამ დისკუსიაში “არეულია მორალისა და “დანაშაულის” შემადგენელი” და რომ თანამდებობა და გავლენა ბოროტად არასდროს გამოუყენებია. კიდევ ერთ წერილში, რომელიც დევდარიანმა გაავრცელა, ძალადობის ან ზეწოლის ფაქტის არსებობა კატეგორიულად უარყო და განაცხადა, რომ მისი შეცდომაა “ურთიერთობა ოჯახს გარეთ”. სახალხო დამცველმა კი, რომელმაც ის წარადგინა, თქვა, რომ დევდარიანის მხრიდან შესაძლო სექსუალური შევიწროების ფაქტების შესახებ მისთვის ცნობილი არ ყოფილა. ამის შემდეგ, ნინო ლომჯარია იმ ქალებს შეხვდა, რომლებიც ზვიად დევდარიანს სექსუალურ შევიწროებაში ადანაშაულებენ. მისი განცხადებით, ქალების მონათხრობი შეიცავდა, როგორც სავარაუდო სექსუალური შევიწროების, ასევე სექსუალური ხასიათის ძალადობის ნიშნებს.
2018 წელსვე სახალხო დამცველმა ზვიად დევდარიანის მხრიდან სექსუალური შევიწროების ხუთი საქმე შეისწავლა, საიდანაც სამ საქმეზე დაადგინა სექსუალური შევიწროება, დანარჩენ ორ საქმეზე კი, კონკრეტული ფაქტებიდან დიდი ხნის გასვლის გამო, საკმარისი მტკიცებულებების მოძიება ვერ მოახერხა და წარმოება შეწყვიტა.
რამდენიმე თვეში დევდარიანმა სასამართლოს მიმართა და 11 ქალის წინააღმდეგ პატივისა და ღირსების შელახვაზე დაიწყო დავა. როგორც უკვე აღინიშნა, მათ შორის იყვნენ როგორც საჯარო პირები, რომლებმაც ის სოციალურ ქსელში გააკრიტიკეს, ასევე, ქალები, რომლებიც შევიწროებაში ამხელდნენ. ზოგიერთმა მათგანმა სოციალურ ქსელში გამოაქვეყნა ამონარიდი ზვიად დევდარიანის სარჩელიდან, საიდანაც ცნობილი გახდა, კონკრეტულად რა ცნობების უარყოფას ითხოვდა ის. მაგალითად, მოთხოვნებს შორის იყო “ცილისმწამებლური ცნობების” უარყოფა შემდეგი ფორმით: “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანი არის აბსოლუტურად ტვინის ტ…ა კაცი”, “სიცრუეა, რომ ზვიად დევდარიანი არის მძ…..ველა” და ა.შ. მოგვიანებით მან ეს სასარჩელო მოთხოვნები შეცვალა.
გარდა ამისა, ზვიად დევდარიანს სურდა გაესაჩივრებინა სახალხო დამცველის ის დასკვნა, რომლის მიხედვითაც სამი ქალის შემთხვევაში სექსუალური შევიწროების ფაქტი დადგინდა. მას მიაჩნდა, რომ საქართველოს ზოგად ადმინისტრაციულ კოდექსში უნდა გაუქმებულიყო ჩანაწერი, რომლის მიხედვით, ომბუდსმენის რეკომენდაცია საბოლოოა და მისი გასაჩივრება არ შეიძლება. საკონსტიტუციო სასამართლომ დევდარიანის სარჩელი წარმოებაში არ მიიღო.
რა თქვა თბილისის საქალაქო სასამართლომ
7-წლიანი განხილვის შემდეგ, სასამართლომ 11-დან 7 მოპასუხის შემთხვევაში არც ერთი სასარჩელო მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა.
ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოთხოვნები 4 მოპასუხის მიმართ. შედეგად, იდა ბახტურიძეს, თამარ ჩერგოლეიშვილს, ბაია პატარაიასა და თამარ ყურაშვილს დაევალათ მათ მიერ საჯაროდ გავრცელებული განცხადებების ნაწილის უარყოფა იმავე ფორმითა და იმავე საშუალებით. კერძოდ:
- თამარ ჩერგოლეიშვილს — დაევალა საკუთარ ფეისბუქ გვერდზე უარყოს შემდეგი წინადადება: “დევდარიანი ქალებს ავიწროებს”;
- იდა ბახტურიძეს — დაევალა ტელეკომპანია იმედის გადაცემა “იმედის კვირაში” უარყოს შემდეგი წინადადება: “ზვიად დევდარიანი ქალებს ავიწროებდა”;
- ბაია პატარაიას — დაევალა საკუთარ ფეისბუქ გვერდზე და ონლაინ გამოცემა ტაბულაში უარყოს შემდეგი ორი წინადადება: “ზვიად დევდარიანი ბოროტად იყენებდა საკუთარ სამსახურებრივ ძალაუფლებას და რიგ შემთხვევაში ფსიქოლოგიურად და ფიზიკურად ძალადობდა ქალებზე” და “ზვიად დევდარიანი არის მოძალადე”;
- თამარ ყურაშვილს — დაევალა საკუთარ ფეისბუქ გვერდზე უარყოს შემდეგი წინადადება: “ზვიად დევდარიანი არის მოძალადე კაცი”.
დანარჩენი მოთხოვნების ნაწილში ზვიად დევდარიანის სარჩელი ამ ოთხი ქალის მიმართაც არ დაკმაყოფილდა.
> სასამართლოს გადაწყვეტილების შესახებ ვრცლად წაიკითხეთ მედია აპრილის სტატიაში: ზვიად დევდარიანი ქალების წინააღმდეგ — რა გადაწყვეტილება მიიღო სასამართლომ
აღსანიშნავია, რომ ამ სტატიის გამო ზვიად დევდარიანმა მედია აპრილის წინააღმდეგ საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას მიმართა. საბჭოს გადაწყვეტილება ჯერ არ გამოქვეყნებულა.
რა თქვა სააპელაციო სასამართლომ
როგორც უკვე აღინიშნა, საქალაქო სასამართლოს ეს გადაწყვეტილება ზემდგომ ინსტანციაში გაასაჩივრეს როგორც თამარ ჩერგოლეიშვილმა, იდა ბახტურიძემ, თამარ ყურაშვილმა და ბაია პატარაიამ, ისე ზვიად დევდარიანმა.
დევდარიანი სააპელაციო სასამართლოსგან ითხოვდა მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას, ხოლო ქალები — ნაწილობრივ დაკმაყოფილების გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
სააპელაციო სასამართლომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ძალაში დატოვა. განჩინების თანახმად, მხარეების სააპელაციო საჩივრები და შეგებებული სააპელაციო საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
“სააპელაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი ხასიათის საპროცესო დარღვევების გარეშე. ამასთან, არსებითად სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და მათ არსებითად სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით”, — აღნიშნულია დოკუმენტში, რომელიც 2026 წლის 20 თებერვლით თარიღდება.