ინტიმური ლუბრიკანტი (საცხი) არის გელი ან სითხე, რომელიც ამცირებს ხახუნს სექსის, მასტურბაციის ან სექს-სათამაშოების გამოყენების დროს. ნაკლები ხახუნი, როგორც წესი, ნიშნავს მეტ კომფორტს, ნაკლებ ტკივილს და გაზრდილ სიამოვნებას.

ლუბრიკანტის გამოყენება აბსოლუტურად ნორმალურია და ადამიანები მას ბევრი სხვადასხვა მიზეზით იყენებენ, იქნება ეს კომფორტი, მგრძნობელობა, აქტის გახანგრძლივების მცდელობა, პრეზერვატივების გამოყენება თუ, უბრალოდ, ის ფაქტი, რომ ის სასიამოვნოა, თუნდაც არ არსებობდეს ბუნებრივი ლუბრიკაციის (სისველის) პრობლემა.

► ლუბრიკანტი არ არის აღგზნების/პრელუდიის ჩამნაცვლებელი და ის ვერ აგვარებს ვერც მუდმივ ტკივილს და ვერც სიმშრალის გამომწვევ მიზეზს.

როდის არის ლუბრიკანტი გამოსადეგი?

ლუბრიკანტი შეიძლება გამოგადგეთ ნებისმიერ დროს, როცა მეტი კომფორტი ან მეტი „სრიალის“ შეგრძნება გსურთ. თუმცა, არსებობს რამდენიმე სიტუაცია, როდესაც მისი ეფექტი განსაკუთრებით საჭირო და შესამჩნევია:

• ვაგინალური სიმშრალის დროს — ზოგიერთ ადამიანს აქვს ვაგინალური სიმშრალე, რომელიც ვაგინალურ პენეტრაციას (საშოში შეღწევას) შეიძლება არასასიამოვნოს ან მტკივნეულს ხდიდეს. ეს შეიძლება მოხდეს ხანდახან ან გრძელდებოდეს მუდმივადაც. ასეთ შემთხვევაში ლუბრიკანტის გამოყენება პენეტრაციას ბევრად უფრო მარტივსა და სასიამოვნოს გახდის;
• მენოპაუზის შემდეგ (და პერიმენოპაუზის პერიოდში) — მენოპაუზის შემდეგ ესტროგენის დონის დაქვეითებამ შეიძლება გამოიწვიოს ცვლილებები ვულვასა და ვაგინაში: ქსოვილები შეიძლება გათხელდეს და ნაკლებად ელასტიური გახდეს, სისხლის მიმოქცევა შემცირდეს, ხოლო ბუნებრივმა სისველემ დაიკლოს. ამიტომაც ბევრი ადამიანი მენოპაუზის შემდეგ სექსის დროს უფრო ხშირად ამჩნევს სიმშრალეს ან დისკომფორტს. ლუბრიკანტი ამ დროს კომფორტს ზრდის, თუმცა თავად ამ ქსოვილებრივ ცვლილებებს არ „კურნავს“;
• მშობიარობის შემდეგ და ლაქტაციის დროს — ძუძუთი კვებამ შეიძლება დროებით შეამციროს ესტროგენი, რის გამოც ბუნებრივი სისველე იკლებს და სექსი შეიძლება განსხვავებულად იგრძნოთ, ვიდრე მანამდე. ამ პერიოდში ლუბრიკანტი მარტივი და პრაქტიკული დამხმარე საშუალებაა;
• ზოგიერთი მედიკამენტის მიღებისას — ზოგიერთ მედიკამენტს, მაგალითად, ანტიჰისტამინებს და ანტიდეპრესანტებს, შეიძლება სიმშრალე გვერდით მოვლენად ახლდეს. თუკი მედიკამენტის დაწყების შემდეგ ცვლილებას შენიშნავთ, ლუბრიკანტი სექსის დროს შეიძლება დისკომფორტის შემცირებაში დაგეხმაროთ;
• გარკვეული ჯანმრთელობის პრობლემების ან მკურნალობის კურსების შემთხვევაში — მაგალითად, ძუძუს კიბოს გადატანის შემდეგ, შეგრენის სინდრომის დროს (რომელიც სხეულის სხვადასხვა ნაწილში იწვევს სიმშრალეს) და ჰორმონებთან დაკავშირებული მკურნალობის კურსების გავლისას.

► თუმცა, მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ: ლუბრიკანტის გამოყენება არ ნიშნავს, რომ თქვენს სხეულში რამე „არასწორადაა“. ბევრ ადამიანს, ვისაც ბუნებრივად ლუბრიკაციის პრობლემა არ აქვს, მაინც ურჩევნია ლუბრიკანტის გამოყენება მეტი კომფორტისა და სიამოვნებისთვის.

ლუბრიკანტის სამი ძირითადი ტიპი

მაღაზიაში ნაყიდი ლუბრიკანტების უმეტესობა სამ ძირითად კატეგორიად იყოფა: წყლის, სილიკონის და ზეთის. „საუკეთესო“ ვარიანტი დამოკიდებულია იმაზე, რას აკეთებთ, რის მიმართ აქვს ტოლერანტულობა თქვენს სხეულს და იყენებთ თუ არა პრეზერვატივებს ან სექს-სათამაშოებს.

წყლის საფუძველზე დამზადებული ლუბრიკანტი

საწყისი, უნივერსალური არჩევანი. მუშაობს ადამიანების უმეტესობისთვის და უმეტეს სიტუაციაში.

• შეგრძნება: მსუბუქიდან საშუალომდე; შეიძლება იყოს ძალიან ჰაეროვანი ან ოდნავ გელის მსგავსი.
• ხანგრძლივობა: საშუალო; ხშირად საჭიროებს თავიდან წასმას (შრობისას შეიძლება ოდნავ წებოვანი გახდეს).
• გასუფთავება: ყველაზე მარტივი (ჩვეულებრივ მხოლოდ წყლით; იშვიათად ტოვებს ლაქას).
• პრეზერვატივები: როგორც წესი, თავსებადია პრეზერვატივებთან, მათ შორის ლატექსთან.
• სექს-სათამაშოები: როგორც წესი, თავსებადია სექს-სათამაშოებთან.
• საუკეთესოა: ყოველდღიური სექსისთვის, სექს-სათამაშოებისთვის, მგრძნობიარე კანისთვის, სწრაფი გასუფთავებისთვის.

► გაითვალისწინეთ: თუ ადვილად გიღიზიანდებათ კანი, ეძებეთ უფრო მარტივი ფორმულები (სურნელის გარეშე, გემოს გარეშე, მინიმალური დანამატებით).

სილიკონის საფუძველზე დამზადებული ლუბრიკანტი

ხანგრძლივი და ძალიან სრიალა ვარიანტი. კარგია, როცა ნაკლებად გინდათ ხელახლა წასმა.

• შეგრძნება: ძალიან სრიალა, ჰაეროვანი, დაბალი ხახუნით.
• ხანგრძლივობა: ხანგრძლივი; ჩვეულებრივ, საკმარისია ნაკლები რაოდენობა და იშვიათად საჭიროებს დამატებას.
• გასუფთავება: უფრო რთული (ხშირად საპონი და წყალია საჭირო); შეიძლება დატოვოს ლაქები ქსოვილზე.
• პრეზერვატივები: როგორც წესი, თავსებადია პრეზერვატივებთან, მათ შორის ლატექსთან.
• სექს-სათამაშოები: არ არის რეკომენდებული სილიკონის სექს-სათამაშოებთან (დროთა განმავლობაში შეიძლება დააზიანოს ზედაპირი).
• საუკეთესოა: ხანგრძლივი სესიებისთვის, ანალური სექსისთვის, წყალში თამაშისთვის (შხაპი/აბაზანა), დაბალი ხახუნით კომფორტისთვის.

► გაითვალისწინეთ: თუკი ლუბრიკანტი წვას ან გაღიზიანებას იწვევს, გადადით უფრო მარტივ ფორმულაზე. ზოგიერთი ადამიანის კანი ვერ იტანს სილიკონის კონკრეტულ ნაზავებს.

ზეთის საფუძველზე დამზადებული ლუბრიკანტი

ხანგრძლივი ვარიანტი, შესანიშნავია კანით-კანზე კონტაქტისთვის, თუმცა აქვს მნიშვნელოვანი შეზღუდვები.

• შეგრძნება: უფრო მდიდარი, ძალიან სრიალა, „ბალიშივით“ რბილი.
• ხანგრძლივობა: ხანგრძლივი.
• გასუფთავება: ყველაზე რთული (შეიძლება ქსოვილზე დატოვოს ლაქა).
• პრეზერვატივები: არ არის თავსებადი ლატექსის პრეზერვატივებთან (ზეთს შეუძლია ლატექსის დასუსტება და დაზიანების რისკის გაზრდა).
• სექს-სათამაშოები: ზოგიერთ მასალასთან პრობლემურია და შეიძლება უფრო რთულად ირეცხებოდეს სრულად.
• საუკეთესოა: მასაჟისთვის, ორმხრივი მასტურბაციისთვის, ზოგიერთი კანით-კანზე აქტივობისთვის (როცა პრეზერვატივი არ გამოიყენება).

► გაითვალისწინეთ: „ბუნებრივი“ ზეთებიც (მაგალითად, ქოქოსის ზეთი) ზეთებია. ზოგისთვის ისინი შესანიშნავად მუშაობს, მაგრამ ლატექსის პრეზერვატივებთან იგივე პრობლემა აქვთ.

განსაკუთრებული შემთხვევები

ანალური სექსის დროს

ანალური სექსისთვის ლუბრიკანტი განსაკუთრებით რეკომენდებულია, რადგან ანალური არხი, ვაგინისგან განსხვავებით, თვითონ არ წარმოქმნის სისველეს. ამ ზონაში ქსოვილები მგრძნობიარეა, გარეთა სფინქტერი (მომჭერი კუნთი) შეიძლება მეტ წინააღმდეგობასა და ხახუნს ქმნიდეს, მეტი ხახუნი კი ნიშნავს მეტ დისკომფორტს და მცირე ნახეთქების გაჩენის უფრო მაღალ რისკს. პრაქტიკული რჩევები:

• გამოიყენეთ იმაზე მეტი ლუბრიკანტი, ვიდრე გგონიათ, რომ საჭირო იქნება, და დაამატეთ ხშირად.
• დაიწყეთ ნელა, საჭიროებისას გააკეთეთ პაუზა, და თუ პროცესი რთულად მიმდინარეობს, კიდევ დაამატეთ ლუბრიკანტი.
• თუ იყენებთ ლატექსის პრეზერვატივებს, აირჩიეთ წყლის ან სილიკონის ლუბრიკანტი (ზეთის ლუბრიკანტს მოერიდეთ).

დაორსულების მცდელობისას

ზოგიერთი ლუბრიკანტი ლაბორატორიულ პირობებში ასოცირდება სპერმის მოძრაობის შემცირებასთან, თუმცა რეალურ ცხოვრებაში შედეგები ერთგვაროვანი არ არის. პრაქტიკაში ყველაზე მნიშვნელოვანია, რომ ფერტილურობის (ნაყოფიერების) ფანჯრის დროს სექსი იყოს რაც შეიძლება კომფორტული და საკმარისად ხშირი. თუ ცდილობთ დაორსულებას და ლუბრიკანტის გამოყენებაც გინდათ, შეგიძლიათ, აირჩიოთ პროდუქტი, რომელიც მონიშნულია, როგორც ფერტილურობისთვის შესაფერისი ან სპერმისთვის უსაფრთხო.

მგრძნობიარე კანის, გაღიზიანების ან განმეორებადი ინფექციების შემთხვევაში

სხეული ზოგჯერ „არჩევითია“. თუ წარსულში პროდუქტებზე გაღიზიანება გქონდათ, ხშირად ყველაზე მარტივი ვარიანტით დაწყება სჯობს. მაგალითად:

• აირჩიეთ ლუბრიკანტი სუნისა და გემოს გარეშე, მინიმალური დანამატებით.
• სანამ არ გაიგებთ, როგორ რეაგირებთ, მოერიდეთ სითბოს, სიგრილის ან „ჩხვლეტის“ ეფექტის მქონე ლუბრიკანტებს.
• თუ სოკოვანი ინფექციების ან გაღიზიანებისკენ გაქვთ მიდრეკილება, ბევრს ურჩევნია ფორმულები გლიცერინის გარეშე და შაქრის/გემოს გარეშე.
• თუ ლუბრიკანტი იწვევს წვას, შეშუპებას, ქავილს ან ტკივილს, შეწყვიტეთ გამოყენება და გადადით უფრო მარტივ ფორმულაზე.

სექს-სათამაშოების გამოყენებისას

ლუბრიკანტს შეუძლია სექს-სათამაშოები უფრო კომფორტული გახადოს და ხახუნი შეამციროს, განსაკუთრებით დიდი ზომის სათამაშოების ან ხანგრძლივი სესიების შემთხვევაში. თუმცა, გაითვალისწინეთ, რომ:

• სილიკონის ლუბრიკანტი + სილიკონის სათამაშო ხშირად ცუდი კომბინაციაა (დროთა განმავლობაში შეიძლება დააზიანოს სათამაშოს ზედაპირი).
• თუ არ ხართ დარწმუნებული, რისგან არის თქვენი სათამაშო დამზადებული, ყველაზე უსაფრთხო არჩევანია წყლის ლუბრიკანტი.

როგორ გამოვიყენოთ ლუბრიკანტი?

ლუბრიკანტის გამოყენება ძირითადად საკმაოდ მარტივი პროცესია: უნდა წაისვა, შეიზილო და ისიამოვნო. ერთადერთი, რისი ცოდნაც მნიშვნელოვანია, არის სად უნდა წაისვათ და როდის დაამატოთ.

სად უნდა წავისვათ?

იმის მიხედვით, თუ რას აკეთებთ, ლუბრიკანტი შეიძლება წაისვათ:

• ხელებზე/თითებზე (მასტურბაციისთვის, თითით სტიმულაციისთვის, ან სექს-სათამაშოებით თამაშისთვის).
• ვულვაზე და ვაგინალურ შესასვლელთან (ხშირად სწორედ გარეთა ხახუნია მთავარი პრობლემა).
• პენისზე ან სტრაპონზე (თუკი პენეტრაციულ სექსს გეგმავთ).
• სექს-სათამაშოზე (განსაკუთრებით წვერზე და „ღეროს“ გასწვრივ).
• პრეზერვატივზე (ჩვეულებრივ, გარედან და მას შემდეგ, რაც გაიკეთებთ).

თუ იყენებთ პრეზერვატივს, გარედან მცირე რაოდენობით ლუბრიკანტი ამცირებს ხახუნს და იმის შანსსაც, რომ პრეზერვატივი აქტის დროს დაზიანდეს.

რამდენი უნდა გამოვიყენოთ?

დაიწყეთ მცირე რაოდენობით და საჭიროებისამებრ დაამატეთ. მარტივი წესი:

• თუკი შეგრძნება ხდება წებოვანი ან გიწევთ ძალის დატანება, დაამატეთ კიდევ.
• ხანგრძლივ სესიებში ხშირად საჭიროა ხელახლა წასმა, განსაკუთრებით წყლის ლუბრიკანტის შემთხვევაში.

პრეზერვატივთან დაკავშირებული რჩევები

• ლატექსის პრეზერვატივებთან გამოიყენეთ წყლის ან სილიკონის ლუბრიკანტი.
• მოერიდეთ ზეთის პროდუქტებს ლატექსთან (მათ შორის „ბუნებრივ ზეთებს“).
• თუ შეამჩნევთ, რომ პრეზერვატივი პენისზე/სექს-სათამაშოზე სრიალებს, გარედან დაამატეთ ლუბრიკანტი ხახუნის შესამცირებლად, მაგრამ ასევე გადაამოწმეთ ზომა და საჭიროების შემთხვევაში სცადეთ სხვა ზომა ან სტილი.

გასუფთავების რჩევები

• წყლის: ჩვეულებრივ, მარტივად ირეცხება წყლით.
• სილიკონის: ხშირად სჭირდება საპონი და წყალი; შეიძლება კანზე უფრო „მიკრული“ დარჩეს.
• ზეთის: შეიძლება რთულად შორდებოდეს; საპონი გამოსადეგია, და რადგან ქსოვილზე შეიძლება ლაქა დატოვოს, აქტის დროს დაიფინეთ პირსახოცი.

შენახვის წესები

• თავსახური ყოველთვის მჭიდროდ დაახურეთ.
• შეინახეთ ოთახის ტემპერატურაზე.
• თუ პროდუქტს გაუვიდა ვადა ან შეეცვალა სუნი, ტექსტურა ან ფერი, უმჯობესია, გადააგდოთ.

► უფრო დეტალური ინფორმაციისთვის გაეცანით თავად ლუბრიკანტის ინსტრუქციას.

რა შემთხვევაში მივმართოთ ექიმს?

ლუბრიკანტს შეუძლია სექსი ძალიან უფრო კომფორტული გახადოს, მაგრამ ის არ არის შექმნილი იმისთვის, რომ მუდმივი ტკივილი ან გაღიზიანება განკურნოს. თუ რაღაც რეგულარულად გაწუხებთ, თქვენი სხეული მნიშვნელოვან სიგნალს გაძლევთ.

დაფიქრდით ექიმთან საუბარზე, თუ გაქვთ:

• ტკივილი, რომელიც მუდმივია, უარესდება ან უეცრად გაჩნდა
• წვა, შეშუპება, ქავილი ან გამონაყარი ლუბრიკანტის გამოყენების შემდეგ (ან სექსის შემდეგ)
• ხშირი ნახეთქები/დაზიანება, სისხლდენა ან მოძრაობისას ხეხვის მსგავსი შეგრძნება, თუნდაც ლუბრიკანტის საკმარისი რაოდენობით გამოყენებისას
• უჩვეულო გამონადენი, ძლიერი სუნი ან განმეორებადი ინფექციები
• სიმშრალე, რომელიც ცხოვრების ხარისხზე მოქმედებს, განსაკუთრებით პერიმენოპაუზის ან მენოპაუზის პერიოდში

► ყველა ადამიანი იმსახურებს უსაფრთხო და კომფორტულ სექსს. თუკი რაიმე გაწუხებთ და პრობლემა თავისით არ გვარდება, აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.

წყაროები: Verywell Health, HelloClue