მედია აპრილის ბლოგის რუბრიკა ეთმობა სხვადასხვა ადამიანს და განსხვავებულ შეხედულებებს. ბლოგები არ არის სარედაქციო კატეგორია და მოიცავს ავტორების პერსონალურ მოსაზრებებს. მათ მიერ გამოთქმული პოზიცია შესაძლოა არ გამოხატავდეს მედია აპრილის პოზიციას.

ავტორი: იდა ბახტურიძე

8 მარტის, როგორც ქალთა უფლებების საერთაშორისო დღის ისტორია მე-20 საუკუნის დასაწყისს, სოციალისტურ მოძრაობასა და კლარა ცეტკინს უკავშირდება. მისი იდეა თავიდანვე ქალთა ემანსიპაციასა და თანასწორობას ემსახურებოდა — ეს უნდა ყოფილიყო სიმბოლური დღე, როდესაც ქალები უფლებრივი ბრძოლის გზაზე მიღწეულ წინსვლასა და გამარჯვებებს იზეიმებდნენ.

თუმცა, ეს ბლოგი არ არის არც ზეიმზე და არც მიღწეული წარმატებების შეჯამებაზე. ის შეეხება იმ უფლებრივ დანაკარგებს, რომლითაც ქალები ამ ქვეყანაში წლიდან წლამდე ხვდებიან 8 მარტს. ბლოგი აჩვენებს, როგორ იცვლებოდა ამ დღის კონტექსტი, შინაარსი და ფორმა ბოლო სამი წლის განმავლობაში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების პარალელურად და როგორ გადაიზარდა ეს ცვლილება გენდერული თანასწორობის პოლიტიკის სისტემურ უკუსვლაში საქართველოში.

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლის ტემპი 2022 წლიდან, უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ, განსაკუთრებით დაჩქარდა, გენდერული პოლიტიკის იდეოლოგიური ინსტრუმენტალიზების წინაპირობები უფრო ადრეც იკვეთებოდა და ბოლო წლებში ამის ნიშნები სულ უფრო თვალსაჩინო ხდებოდა.

ინსტიტუციურ დონეზე ამ პროცესის ერთ–ერთი პირველი და სიმბოლური გამოვლინება 2021 წელს პრემიერმინისტრის მრჩევლის პოზიციის ტრანსფორმაცია იყო. მანამდე არსებული სტატუსი, “მრჩეველი ადამიანის უფლებებისა და გენდერული თანასწორობის საკითხებში”, ამ თანამდებობაზე ახალი მრჩევლის დანიშვნისთანავე შეიკვეცა და მას ტერმინი “გენდერი” სრულად ჩამოშორდა. ცვლილება ყოველგვარი საჯარო განხილვისა თუ ახსნა–განმარტების გარეშე განხორციელდა, პრემიერ ირაკლი ღარიბაშვილის მმართველობის პირობებში. მაშინ ეს, შესაძლოა, ტექნიკურ გადაწყვეტილებადაც აღქმულიყო, თუმცა დღევანდელი გადასახედიდან კიდევ უფრო ცხადია, რომ ეს იყო გენდერული პოლიტიკის ინსტიტუციური დასუსტების გეგმის ნაწილი. სწორედ ასეთი, ერთი შეხედვით „ტექნიკური“ ცვლილებებით მომზადდა ნიადაგი გენდერული თანასწორობისა და ქალთა უფლებების ინსტიტუციური ჩარჩოს წინააღმდეგ ფართომასშტაბიან შეტევისთვის, რაც 2022 წლიდან უკვე ღია და შეუქცევად დინამიკად იქცა.

ამ პროცესის შემდგომი ეტაპი 2022 წლის ბოლოს გამოჩნდა “გენდერული თანასწორობის სახელმწიფო კონცეფციის” განახლებით და დადასტურდა, რომ ქვეყნის გენდერული პოლიტიკის იდეოლოგიური ცვლილება მიმდინარეობდა. 

გენდერული თანასწორობის კონცეფცია განსაზღვრავს სახელმწიფოს ხედვასა და პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს, მასში არსებული განმარტებები და პრიორიტეტები კი ვრცელდება სხვა პოლიტიკის დოკუმენტებსა და სამართლებრივ აქტებზეც. ამიტომ, აღნიშნულმა ცვლილებებმა შემდგომ წლებში შექმნა იდეოლოგიური საფუძველი კონკრეტული პოლიტიკური და სამართლებრივი ცვლილებებისთვის, რაც გენდერული თანასწორობის მექანიზმების ეტაპობრივ დასუსტებაში გადაიზარდა, მათ შორის, გენდერული კვოტების გაუქმებასა და 2025 წლის საკანონმდებლო ცვლილებებში, რომლებმაც “გენდერის” ცნება სრულად ამოიღო კანონმდებლობიდან.

ახალი გენდერული კონცეფციით, მკაფიოდ გაცხადდა მმართველი პარტიის იდეოლოგიური ჩარჩო ინსტიტუციურ დონეზე, რომლის მიხედვითაც „ქალი ქალია და კაცი კაცი“. შედეგად, “გენდერული თანასწორობა” კონცეფციაში დავიწროვდა მხოლოდ ქალისა და კაცის თანასწორობამდე, ხოლო უთანასწორობის სისტემური ბუნება სრულად უგულებელყოფილია და აქცენტი ბიოლოგიურ განსხვავებებზეა გადატანილი. კონცეფცია პირდაპირ აზუსტებს, რომ “ყველა დებულებაში “გენდერის ნიშნით თანასწორობის”/”გენდერული თანასწორობის” განმარტება მოიცავს ქალისა და მამაკაცის თანასწორობას”, რაც პრაქტიკულად გამორიცხავს სხვა ჯგუფების გათვალისწინებას. შედეგად, ფორმალურად ტერმინი “გენდერი” მაშინ შენარჩუნდა, თუმცა შინაარსისგან  მანამდე დაიცალა, ვიდრე კანონმდებლობიდან მას სრულად გააქრობდნენ.

კონცეფციის მიღების პროცესიც ბევრ რამეზე მიუთითებს. დოკუმენტის სამუშაო ვერსია განხილული იყო სამოქალაქო და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, თუმცა საბოლოოდ მიღებული ტექსტი შეთანხმებული ვერსიისგან არსებითად განსხვავდებოდა. მათ შორის, ამოღებული იყო ისეთი ცნებები, როგორიცაა “გენდერული იდენტობა” და “სექსუალური ორიენტაცია”. განახლებული კონცეფცია მიღებულ იქნა დაჩქარებულად, წლის ბოლო დღეებში, საჯარო განხილვისა და სამოქალაქო საზოგადოების ინფორმირების გარეშე.

სწორედ ამ რეალობაში ტრანსფორმირდა ფემინისტური ბრძოლის დღის წესრიგიც და სულ უფრო მჭიდროდ გადაეჯაჭვა ქვეყნის დემოკრატიული მომავლისთვის ბრძოლას. ამის ყველაზე ნათელი გამოხატულება კი ბოლო წლების 8 მარტის აღნიშვნები გახდა.

8 მარტი საქართველოში წლების განმავლობაში ან საბჭოთა ინერციით შემორჩენილ “ყვავილების ჩუქების დღედ” აღიქმებოდა, ან ფორმალურ ღონისძიებად იყო ქცეული. თუმცა, 2011-2012 წლებში გამოჩენილმა დამოუკიდებელმა ფემინისტურმა ჯგუფებმა ამ დღეს პოლიტიკური შინაარსი დაუბრუნეს. ახალმა ფემინისტურმა ტალღამ 8 მარტი გადააქცია პლატფორმად იმ საკითხებისთვის, რომლებიც ქალების ყოველდღიურ ცხოვრებასა და სხეულებრივ, ეკონომიკურ და სოციალურ რეალობას განსაზღვრავს: შინ შრომის დაუფასებლობა და ანაზღაურების უთანასწორობა, გენდერული ძალადობა და ფემიციდი, რეპროდუქციულ უფლებებზე შეზღუდული წვდომა, სოციალური დაცვის პოლიტიკის სისუსტე და ქალების სისტემური გამორიცხვა გადაწყვეტილების მიღების პროცესებიდან.

2011 წლიდან 8 მარტის ღონისძიებები რეგულარულად იმართებოდა, რამდენიმე გამონაკლისის გარდა — 2020 წელს პანდემიის, 2022 წელს უკრაინაში ომის დაწყების, ხოლო 2024 წელს ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების გამო არ ჩატარებულა. 2022 წლის იძულებითი პაუზის შემდეგ კი, 2023 წლის 8 მარტი სრულიად ახალ რეალობაში აღინიშნა, სადაც გენდერული თანასწორობის საკითხები სულ უფრო მკვეთრად პოლიტიზებული და სადავო ხდებოდა.

2023 — ფემინისტური ბრძოლა და პროტესტი

2023 წელი გამორჩეული იყო, რადგან ფემინისტური და დემოკრატიისთვის ბრძოლა საბოლოოდ გადაიკვეთა. 2023 წელს, საქართველოს ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური სარვამარტო აქცია–მსვლელობა პირდაპირ დაუკავშირდა რუსული კანონის წინააღმდეგ მიმართულ პროტესტს. თებერვალში კანონის ინიცირებას ქვეყანაში ფართომასშტაბიანი საპროტესტო ტალღა მოჰყვა, ხოლო 8 მარტს “ქალთა მოძრაობის” მიერ ორგანიზებული მარშით — “ქალები ტოტალური კონტროლის წინააღმდეგ”, რომელმაც საქართველოს 11 ქალაქი მოიცვა, ფემინისტური დღის წესრიგი ავტორიტარიზმის წინააღმდეგ ბრძოლას დაუკავშირა.

ამ დღეს მიკროფონთან ერთმანეთს ენაცვლებოდნენ სხვადასხვა იდენტობისა და გამოცდილების მქონე ქალები: ქვიარები, ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლები, რეგიონებში მცხოვრები ქალები, შშმ ქალები, დევნილები, მარტოხელა დედები, მიგრანტი ქალები და მათი შვილები. ამ ქალების ხმები აერთიანებდა საერთო გამოცდილებას — ბრძოლას, გამძლეობასა და არდანებებას. მთავარი სათქმელი კი სარვამარტო მანიფესტით გაჟღერდა: “ჩვენი უფლებებისთვის ხანგრძლივი ბრძოლის გაუფასურებას და მოპოვებული უფლებების წართმევას ჩვენ არ დავუშვებთ!”.

ამავე პერიოდში, პროტესტის პარალელურად, პარლამენტმა დაამტკიცა ადამიანის უფლებათა დაცვის ეროვნული სტრატეგია, საიდანაც საერთოდ  გააქრეს ლგბტქია+ ადამიანები. შედარებისთვის, 2018-2020 წლების სამოქმედო გეგმაც არ აპრიორიტეტებდა ქვიარ თემის უფლებებს, მაგრამ ფორმალურად მაინც ახსენებდა და მათ არსებობას აღიარებდა. ახალი სტრატეგიით კი ისინი პოლიტიკის დოკუმენტებიდანაც ამოშალეს. ამ სტრატეგიის შემუშავების პროცესიც არაინკლუზიურად წარიმართა. ორგანიზაციებს დოკუმენტის გასაცნობად მხოლოდ რამდენიმე დღე მიეცათ, მათი რეკომენდაციები კი უპასუხოდ დარჩა. 

ფემინისტური მოძრაობა, ერთი მხრივ, თითქოს ფართოვდება, პოლიტიზდება და დემოკრატიისთვის ბრძოლის ცენტრალურ ნაწილად იქცევა; ხოლო მეორე მხრივ, სახელმწიფო პოლიტიკა თანმიმდევრულად ზღუდავს სწორედ იმ ჯგუფებსა და საკითხებს, რომლებიც ამ მოძრაობის ბირთვს წარმოადგენს. შედეგად, გენდერული და ქვიარ საკითხები გადაიქცა არა მხოლოდ იდეოლოგიური დაპირისპირების სივრცედ, არამედ ავტორიტარული ძალაუფლების კონსოლიდაციის ერთ–ერთ მთავარ ინსტრუმენტად.

2024 — დემოკრატიული უკუსვლის ინსტიტუციონალიზაცია

2024 წელი დემოკრატიული უკუსვლის პიკად იქცა, როდესაც რუსული კანონის საბოლოოდ მიღებამ სამოქალაქო სივრცის სისტემური შეზღუდვა დააკანონა. ამ პირობებში, 2024 წლის 8 მარტს ქალები შეხვდნენ კიდევ უფრო მეტი ანტიგენდერული ცვლილებით, პროპაგანდითა და რეპრესიებით.

ეს დინამიკა მალევე კონკრეტულ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებში გამოიხატა და 4 აპრილს პარლამენტმა გააუქმა გენდერული კვოტები, რაც 2020 წლიდან ქალთა პოლიტიკურ წარმომადგენლობას მინიმალურ გარანტიას მაინც ქმნიდა. ამ გადაწყვეტილებით, წლების განმავლობაში მიღწეული პროგრესი, ფაქტობრივად, ერთი ხელის მოსმით განადგურდა. აპრილშივე დაანონსდა რუსული კანონის დაბრუნება, რომელიც წინა წელს საზოგადოების პროტესტის შედეგად ჩავარდა. მაისში პარლამენტმა კანონი საბოლოოდ მიიღო, რის შედეგადაც სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციები, მათ შორის, ქალთა უფლებადამცველები, „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებლებად“ გამოცხადდნენ და მათი მოქმედების სივრცე კიდევ უფრო შეიზღუდა.

წლის განმავლობაში ეს ტენდენცია გაგრძელდა და კონკრეტული ჯგუფების მიზანმიმართულ შეზღუდვაში გადაიზარდა. სექტემბერში პარლამენტმა მესამე მოსმენით მიიღო ჰომოფობიური და ცენზურის დამწესებელი, ადამიანის უფლებების შემზღუდავი დოკუმენტი, რომელსაც „ოჯახური ღირებულებებისა და არასრულწლოვანის დაცვის კანონი” უწოდა და რომელმაც ინსტიტუციურ დონეზე დააკანონა ლგბტქია+ ადამიანების დისკრიმინაცია. კანონი ეფუძნება სიძულვილის შემცველ და დეზინფორმაციულ ნარატივებს, ზღუდავს გამოხატვის თავისუფლებას და ნერგავს ცენზურას.

კანონის მიღებიდან მეორე დღეს, ტრანსგენდერი ქალის, კესარია აბრამიძის მკვლელობამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ სიძულვილის გაღვივებას ყოველთვის კონკრეტული ადამიანების სიცოცხლე ეწირება.

ამგვარი რეპრესიული პოლიტიკის პირობებში, პროტესტის ფორმებიც ტრანსფორმირდა. მძიმე პოლიტიკური გარემოს ფონზე, 2024 წლის 8 მარტს ცალკე მარში აღარ ჩატარებულა და „ქალთა მოძრაობა“ მხოლოდ სარვამარტო განცხადებით გამოეხმაურა კანონში არსებულ გაუპატიურების დეფინიციას, რომლის შეცვლასაც უფლებადამცველები პარლამენტისგან წლებია ითხოვენ.

მიუხედავად ამისა, წინააღმდეგობა არ შეწყვეტილა. პირიქით, ქალები მთელი წლის განმავლობაში პროტესტის ავანგარდში რჩებოდნენ და იყვნენ ყველგან, სადაც წინააღმდეგობა არ ჩერდებოდა. ამის ერთ–ერთი მაგალითია 20 აპრილს ორგანიზებული მარში “ქალები ვირჩევთ ევროპას”, რომელიც თბილისსა და რამდენიმე ქალაქში გაიმართა. მისი მთავარი გზავნილი იყო, რომ ქალები არ დათმობენ არც დემოკრატიულ სივრცეს და არც საკუთარ უფლებებს.

სწორედ უწყვეტ წინააღმდეგობაში ასეთი აქტიურობისთვის, ქალები თავადაც იქცნენ რეჟიმის პირდაპირ სამიზნედ. ქალი აქტივისტების მიმართ გააქტიურდა კოორდინირებული დისკრედიტაციის, შეურაცხყოფისა და დაშინების კამპანიები, სადაც მთავარი ინსტრუმენტი სოციალური მედიის პლატფორმები, ანონიმური ანგარიშები და კოორდინირებული ონლაინ შეტევებია. ამით ცდილობენ ქალების დისკრედიტაციას, მათი ხმის ჩახშობას და საჯარო სივრციდან განდევნას.

ამ პრაქტიკას კიდევ უფრო აღრმავებს ფაქტობრივი დაუსჯელობა, რადგან ქვეყანაში არ არსებობს ტექნოლოგიებით ჩადენილი გენდერული ძალადობის (TFGBV) პრევენციისა და რეაგირების ეფექტური მექანიზმები. და ასევე, მსგავსი კამპანიები მიმდინარეობს იმ პოლიტიკურ გარემოში, რომელსაც თავად ხელისუფლება ქმნის ან შეგნებულად ტოვებს რეაგირების გარეშე.

ტექნოლოგიებით ჩადენილი ძალადობა (TFGBV) არის ერთი ან მეტი პირის მიერ ჩადენილი ძალადობა, რომელიც სრულად ან ნაწილობრივ განხორციელებული, ხელშეწყობილი, დამძიმებული ან გაღრმავებულია საინფორმაციო, საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ან სოციალური/ციფრული მედიის გამოყენებით ადამიანის მიმართ, გენდერული ნიშნით.

2025 — გენდერული პოლიტიკის საბოლოო დემონტაჟი

2025 წლის 8 მარტს ქვეყანა, ისტორიაში პირველად, ქალი პოლიტპატიმრით, მზია ამაღლობელით, შეხვდა. რეჟიმმა გადალახა ზღვარი, როცა ქალების წინააღმდეგ რეპრესიები ჯერ კიდევ “გამონაკლისად” ითვლებოდა.

2025 წელი ანტიგენდერული საკანონმდებლო ცვლილებების კუთხითაც ყველაზე რადიკალური აღმოჩნდა. ამ წელს ხელისუფლებამ კანონმდებლობიდან სრულად ამოიღო ტერმინი “გენდერი”, დაახლოებით 17 კანონში “გენდერული თანასწორობა” ჩანაცვლდა თანასწორობით “კაცსა და ქალს შორის”. ეს ცვლილება არ იყო მხოლოდ ტერმინის გაუქმება: სახელმწიფომ თანასწორობის პოლიტიკა ბიოლოგიურ სქესამდე დაიყვანა და უარი თქვა ქალთა მიმართ ძალადობის გენდერული მოტივის აღიარებაზე, რაც ძალადობის არაერთ შემთხვევას სათანადო სამართლებრივი რეაგირების მიღმა ტოვებს. “გენდერის” ამოღებასთან ერთად, გაუქმდა პარლამენტის გენდერული თანასწორობის მუდმივმოქმედი საბჭოც, ხოლო მის ნაცვლად შექმნილ “ქალთა და ბავშვთა საკითხებზე მომუშავე დროებით კომისიას” მოკლევადიანი მანდატი და მნიშვნელოვნად შეზღუდული დღის წესრიგი მიენიჭა. ამ ცვლილებებს პარალელურად მოჰყვა გენდერული თანასწორობის ინსტიტუციური მექანიზმების დასუსტება ადგილობრივ დონეზეც. მუნიციპალიტეტებში გაუქმდა გენდერული თანასწორობის საბჭოები, რომლებიც, თუნდაც ფორმალურად, უზრუნველყოფდნენ ეროვნული პრიორიტეტების ადგილობრივ დონეზე გადატნას და გენდერული სამოქმედო გეგმების განხორციელებას.

ამის პარალელურად, ხელისუფლებამ გააგრძელა სამოქალაქო სივრცის სისტემური შევიწროება. აპრილში მიღებულმა “უცხოური აგენტების რეგისტრაციის აქტმა“ (ე.წ. FARA) და „გრანტების შესახებ“ კანონში ცვლილებებმა კონტროლის მექანიზმები კიდევ უფრო გააფართოვა. FARA-ს განსაზღვრებები იმდენად ფართოა, რომ მასში შეიძლება მოექცეს ნებისმიერი საქმიანობა, რომელსაც საზოგადოებრივ აზრზე გავლენის მოხდენა შეუძლია, ხოლო მისი დარღვევა სისხლის სამართლის დანაშაულად განისაზღვრა და 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

სწორედ ამ რეპრესიული გარემოს პირობებში გაიმართა 2025 წლის 8 მარტის მარში — “ქალები რეჟიმის წინააღმდეგ” — თბილისში, ქუთაისსა და ბათუმში. არც ამ წლის სარვამარტო დღის წესრიგში იყო მხოლოდ ქალების სპეციფიკური საკითხები; მთავარი გზავნილი პირდაპირ ავტორიტარიზმის წინააღმდეგ იყო მიმართული, რაც მანიფესტშიც მკაფიოდ გამოიხატა: “სილა პატრიარქატს, სილა თვითმარქვია პოლიციას, სილა ავტორიტარიზმს!”.

2025 წელი ასევე გამოირჩეოდა სამართალდამცავების მხრიდან მშვიდობიან პროტესტში მონაწილე ქალების მიმართ განსაკუთრებული სისასტიკით. არაერთი აქტივისტი საუბრობს სექსუალურ შევიწროებაზე, დამცირებაზე, გაუპატიურების მუქარაზე, ფიზიკურ ძალადობასა და დაკავებისას იძულებით გაშიშვლებაზე. 2025 წლის მარტში დაკავებულმა ოპოზიციურმა ლიდერმა, ელენე ხოშტარიამაც, განაცხადა, რომ დაკავების შემდეგ პოლიციელებმა დაზიანება მიაყენეს და სრულად გააშიშვლეს. ამ ფაქტებზე დღემდე არავინ დასჯილა. 

2025 წელს გენდერული თანასწორობის პოლიტიკის დემონტაჟი და დემოკრატიული უკუსვლა საბოლოოდ გამოიკვეთა როგორც ერთიანი, ურთიერთდაკავშირებული პროცესი.

2026 — რეპრესიული რეალობის კონსოლიდაცია

2026 წლის 8 მარტს არც ფემინისტური მარში ყოფილა, აღარც სარვამარტო მანიფესტი  და დემონსტრაცია იმ ფორმით, როგორიც წლების განმავლობაში იმართებოდა. ამ დღეს ქალები რუსთავის №5 ქალთა პენიტენციურ დაწესებულებასთან იდგნენ 5 ქალი პოლიტპატიმრის სოლიდარობისთვის. მზია ამაღლობელი, თამარ ლორთქიფანიძე, ნანა სანდერი, ანასტასია ზინოვკინა და ელენე ხოშტარია ციხეში საკუთარი აზრის გამოხატვის გამო არიან. პოლიტიკოს ელენე ხოშტარიას, ოთხი შვილის დედას, 27 მარტს 1.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს — მისი არასრულწლოვანი ტყუპების დაბადების დღეს. პოლიტპატიმარ ქალებთან ერთად, ციხე უამრავი სხვა ქალის გამოცდილებადაც იქცა — ბოლო ერთი წლის განმავლობაში, ადმინისტრაციული წესით დააკავეს 70-ზე მეტი ქალი იმისთვის, რომ პროტესტში მონაწილეობდნენ და საკუთარ პოზიციას აფიქსირებდნენ.

გენდერული პოლიტიკის დემონტაჟი საკანონმდებლო დონეზეც გრძელდება. მაგალითად, განიხილება საერთაშორისო ხელშეკრულებიდან, სტამბოლის კონვენციიდან გასვლა, რომელიც ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლის ერთ–ერთი მთავარი სამართლებრივი ჩარჩოა. კონვენციის ოფიციალურად დატოვება ნიშნავს, რომ სახელმწიფო არა მხოლოდ უარს ამბობს ოჯახში და ქალთა მიმართ ძალადობასთან ბრძოლის საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულებაზე, არამედ კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს ძალადობის, როგორც სისტემური პრობლემის აღიარებასაც. გარდა ამისა, კონვენციიდან გასვლა პირდაპირ იმოქმედებს ძალადობის მსხვერპლი ქალებისთვის ხელმისაწვდომი სერვისების ხარისხსა და სტანდარტებზე და ქვეყანას გამოთიშავს საერთაშორისო მონიტორინგის მექანიზმებიდან. შედეგად, ქალები  სახელმწიფოსა და მოძალადის პირისპირ მარტო აღმოჩნდებიან (როგორც ეროვნულ, ისე საერთაშორისო დონეზე)

ეს პროცესები მიმდინარეობს ძალადობის საგანგაშო სტატისტიკის ფონზე: საქართველოში ყოველი მეორე ქალი ცხოვრების განმავლობაში ძალადობის სულ მცირე ერთ ფორმას მაინც განიცდის, ხოლო ყოველი მეოთხე ქალი სექსუალური შევიწროების გამოცდილებაზე საუბრობს. პროკურატურის ადამიანის უფლებათა დეპარტამენტის მონაცემებით კი, 2014 წლიდან 2024 წლამდე საქართველოში 240-ზე მეტი ფემიციდის შემთხვევა დაფიქსირდა. ამ მოცემულობაში, კონვენციიდან გასვლაზე დისკუსიებიც კი ქმნის რეალურ რისკს, რომ ძალადობის მიმართ სახელმწიფოს რეაგირება კიდევ უფრო დასუსტდეს და მსგავსი ნაბიჯები მოძალადეებმა მათთვის წამახალისებელ სიგნალად აღიქვან. პარალელურად “გრანტების შესახებ” კანონში განხორციელებული დამატებითი ცვლილებები კიდევ უფრო ზღუდავს, მათ შორის,  ქალთა უფლებადაცვითი ორგანიზაციების საქმიანიბას, აფართოებს მათი სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ფარგლებს და მალე ისინიც ვეღარ დაეხმარებიან ქალებს. 

2026 წლის რეალობა იმის მკაფიო ილუსტრაციაა, თუ რამდენად სწრაფად და რადიკალურად შეიცვალა ფემინისტური დღის წესრიგი საქართველოში: 8 მარტი ქალთა ციხესთან, ქალი პოლიტპატიმრები და სისტემურად დაშლილი თანასწორობის პოლიტიკა აჩვენებს, რომ ქვეყანაში „გენდერი“ ავტორიტარიზმის იდეოლოგიურ იარაღად იქცა, რომლის ერთ–ერთი მთავარი სამიზნე სწორედ ქალები არიან. ამ პროცესში ქალები ერთდროულად იქცნენ, როგორც დემოკრატიული წინააღმდეგობის ერთ–ერთ ყველაზე ძლიერ საყრდენად, ისე იმ სოციალურ ჯგუფად, ვინც სპეციფიკურ უფლებრივ საკითხებზე ვეღარ საუბრობს — არა იმიტომ, რომ ნაკლებად მნიშვნელოვანი გახდა, არამედ იმიტომ, რომ თავად სივრცეები, სადაც ამ საკითხებზე საუბარი იყო შესაძლებელი, ყოველდღიურად ვიწროვდება.

და ბოლოს, 8 მარტი უკანასკნელ წლებში ნამდვილად იქცა არა იმდენად ფემინისტური მოთხოვნების გაჟღერების ან, მით უმეტეს, ზეიმის დღედ, არამედ ქვეყნის დემოკრატიის გადარჩენისთვის ბრძოლის ასპარეზად. თუმცა, წლიდან წლამდე ეს დღე გვახსენებს არა მხოლოდ ქალების დანაკარგს, არამედ მათი წინააღმდეგობის ძალასაც — იმ გამძლეობას, თანმიმდევრულობას და სიმტკიცეს, რომელსაც ისინი ამ უთანასწორო ბრძოლაში ავლენენ. სწორედ ამ გამოცდილებამ ჩამოაყალიბა ქალები პროტესტის ერთ–ერთ ყველაზე მედეგ და ანგარიშგასაწევ ძალად, ვინც ბრძოლას აგრძელებს მაშინაც კი, როდესაც საფრთხე უკვე ფიზიკურია და თავისუფლების აღკვეთის რისკი — რეალური.