ცხელი სიმინდის გამყიდველი ქალები

გახურებულ ქვებზე ბორძიკით დადის. წელში მოხრილია და წონასწრობას ორი მძიმე კალათის გადანაწილებით ცდილობს. თავზე ქუდი ახურავს, სახეს ზევით არ სწევს. მზეს ემალება, თუმცა უშედეგოდ. გრძელმკლავიანი მაისურიდან მზისგან დამწვარი და ალაგ-ალაგ დახეთქილი კანი უჩანს. ხელის გულებზე კალათის და სათლის ხანგრძლივად ტარების კვალსაც შეამჩნევთ.

კალათები კუსტარულად აქვს დამზადებული — თოკები, ნაჭრები, წებოვანი ლენტი. შიგნით სხვადასხვა პროდუქტი უწყვია, რომელთა სიას ხმამაღლა გაიძახის მთელ სანაპიროზე. დამსვენებლებისა და ტალღების ხმაურში ორ ენაზე, ქართულად და რუსულად ისმის:

ცხელი სიმინ-დიიიი…

გარიაჩაია კუ-კუ-რუზააა…

მა-ლი-ნა, მალინააა…

ცივი სასმელებიიი…

ხალოდნიე ნაპიტკიიიი…

ეს ხმა უმეტესად ქალისაა. სხვადასხვა ასაკის, პროფესიისა და გამოცდილების მქონე ქალების. ამის მიზეზის ათეულობით ადგილობრივი და საერთაშორისო კვლევაში  შეიძლება ამოვიკითხოთ — იმის გამო, რომ ქალებს აუნაზღაურებელ შრომაზე მეტი დროის დახარჯვა უწევთ, ისინი უფრო მოწყვლადები არიან დაუფასებელი და არასაიმედო სამუშაოს მიმართ.

“ქალთა სამუშაო ძალა მასიურად მოკლებულია ღირსეულ სამსახურს, რაც იმას ნიშნავს, რომ ქალები დასაქმებული არ არიან ფორმალური ეკონომიკის ფარგლებში, სადაც ოფიციალური სამსახურისთვის დამახასიათებელი სამუშაო საათები და დასვენება, ასევე — სოციალური დაცვა, ეროვნული კანონმდებლობით რეგულირდება”.

ზღვაზე გამყიდველი ქალები არაფორმალურ სექტორში თვითდასაქმებულებად მიიჩნევიან და შრომის უფლებების არარსებობასთან ერთად, სხვა გამოწვევებიც ემატებათ: “არაფორმალური შრომა ხშირად ფიზიკური საფრთხის შემცველია დასაქმებულისთვის. მაგალითად, გარემოვაჭრეები მძიმე კლიმატურ პირობებშიც (ძლიერი სიცხე, სიცივე) აგრძელებენ მუშაობას”.

და მართლაც ასეა. მაშინაც კი, როცა მზე ზენიტშია და სანაპიროზე სიცხისგან სუნთქვა ჭირს, სიმინდის გამყიდველი ქალები მუშაობას არ წყვეტენ.

დასვენების საშუალება არ აქვთ და საკუთარი თავისთვის დრო ფაქტობრივად არ რჩებათ. ნებისმიერი დღე ზაფხულში, როცა არ წვიმს, მათთვის სამუშაო დღეა. სახლში მისულები კი საოჯახო საქმეს ეჭიდებიან და მომდევნო დღისთვის იწყებენ მზადებას.

“ქალები დროის უდიდეს ნაწილს ატარებენ სამსახურ(ებ)ში, ხოლო სახლში დაბრუნებულებს უწევთ როგორც საშინაო, ასევე ემოციური და ინტელექტუალური სამუშაოს შესრულება. დროის არსებულ განაწილებას კი ეწირება მათი ჯანმრთელობა, ინტერესები, პირადი ურთიერთობები და სხვა სოციალური აქტივობები”.

---

“ვიცი, ძვირია, ბებო, ყველაფერი გაძვირდა, მაგიზა ვმუშაობ ამ სიცხეში” — გესმის კომუნიკაცია მომხმარებელთან.

ზაფხულში ბათუმში ერთხელ მაინც თუ ყოფილხართ, ეს სცენა უცხო არ იქნება. ადგილობრივებისთვის ნოსტალგიური და გარომანტიზებული მოვლენაც კია. დამსვენებლებისთვის — გამოსადეგი და ცოტა შემაწუხებელიც.

შრომა, რომელსაც ზღვის სანაპიროზე გამყიდველი ქალები მთელი სეზონის განმავლობაში სწევენ, იქ მყოფთათვის ფონურ მოვლენად, ხმაურად იქცა.

ვთხოვეთ, მათ შესახებ გვიამბონ. სიტყვები — “ჟურნალისტი”, “ინტერვიუ”, “კითხვები” — მყისიერ უარს იწვევს.

“არ მინდა და ჩუმად ხომ არ გადამიღებ?” — გვეუბნება ძაძებში ჩაცმული ქალი. ვცდილობთ, ავუხსნათ, რომ ამას არ ვაკეთებთ. არ სჯერა. გვთხოვს, ვაჩვენოთ, რა გადავუღეთ. ვაჩვენებთ. მერე მშვიდად გვეუბნება: “ჩემი გაჭირვება მაქვს. არაფერი ვიცი. 2 თვეა ვმუშაობ”. ამატებს, რომ არაფრის აქვს სათქმელი და მალევე ტოვებს ტერიტორიას, რომელიც რამდენიმე წუთით დასასვენებლად აირჩია.

მომდევნო გამყიდველი იძაბება, როცა ხვდება, რომ სიმინდის საყიდლად არ ვაჩერებთ. დეტალების გაგება არ სურს — თავიდანვე უარს გვეუბნება, ბოდიშს გვიხდის და სწრაფი ნაბიჯით ზურგს გვაქცევს. კიდევ ერთი — “ინტერვიუს” ხსენებისთანავე წყვეტს კომუნიკაციას. ზოგიც გაკვირვებულია, საერთოდ რატომ უნდა გვაინტერესებდეს მათ შესახებ რამე და ეჭვით გვეკითხება, რა მიზანი გვაქვს. ნაწილი კი აღნიშნავს, რომ არაფერი აქვს სათქმელი.

შიში, რომ აზრის დაფიქსირებას, ყოველდღიურ გასაჭირზე საუბარს, შესაძლოა, პრობლემები მოჰყვეს, სანაპირო ზოლზე აშკარად შესამჩნევია. ეს შეფარულად იმ ქალების ნათქვამშიც იგრძნობა, რომლებმაც თავდაპირველი უნდობლობის მიუხედავად, საკუთარი ისტორია გაგვიზიარეს.

“თქვენ არ გამოგაჩენთ, არ ინერვიულოთ” — ასე იწყება ჩვენი ინტერვიუს ჩანაწერი 60 წლის ვენერასთან. 10 წელია ზღვაზე გამყიდველად მუშაობს. მანამდე ვაჭრობდა, თურქეთიდან და ლილოდან სხვადასხვა საქონელი შემოჰქონდა და მაღაზიაში ჰყიდდა. ვეღარ გავქაჩე და თავი დავანებეო.

“სახლში ჯდომას ვირჩიე, რომ ჩემი ჯიბის ფული მქონოდა” — ასე აღმოჩნდა ბათუმის სანაპირო ზოლზე. ძირითადად სოფელში ცხოვრობს, საქონელს და ბოსტანს უვლის, ზღვის სეზონზე კი სამუშაოდ ბათუმში ჩამოდის.

“მივხვდი, რომ შრომა დიდი და ტევადი იყო, მაგრამ ფულის რაოდენობაც კარგი იყო. შევხალისდი, გავქაჩე და ვშრომობ”.

ამბობს, რომ სანაპიროზე ხილის და სიმინდის გამყიდველები უფრო ხშირად ქალები არიან. კაცებიც ყიდიან სხვადასხვა პროდუქციას, მაგრამ ქალები მეტი ვართო და ამის მიზეზად საქმის სირთულეს ასახელებს: “უფრო შრომატევადია ეს და ძაან დაძაბული შრომა არის აგი. გამოყვანილი ყავენ შვილები, შვილიშვილები და მუშაობენ, შრომებენ. [ქალები] უფრო უძლებენ”.

დილის 10:00 საათიდან საღამოს ხუთამდე მუშაობს. გვეუბნება, რომ დღის განმავლობაში მოგება აქვს: “კარგად არის, მარა რომ ვთქვა, არ შეიძლება მაგიც”. ამატებს, ამ საქმის კეთებისას მოგება რომ არ გვრჩებოდეს, აზრი არ ექნებოდაო: “დალაგებებზე, იგენზე არის [სამუშაო], ცოტა მეტი [შემოსავალი] რომ არის [აქ], უფრო თავი გაგაქ და შრომობ”.

წელს მუშაობა აპრილში დაიწყო და ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე გეგმავს გაგრძელებას. ამბობს, აპრილში თითო-ოროლა ადამიანი დადის ზღვაზე, მაგრამ მე მყოფნისო. ამ დროს სანაპიროზე ცოტა მოგვიანებით გადის და შედარებით ადრე ამთავრებს, ტემპერატურის მატების შემდეგ კი ასეთი რეჟიმი აქვს:

“დილას შვიდის ნახევარზე გავდივარ ოფტავოიში, ვყიდულობ, ვაფასოებ ოჯახში. სიმინდს ვხარშავ, მეუღლე მეხმარება ოჯახში. ხოდა, ვშრომობთ, რავიცი”, — თან იმ პროდუქციას ასახელებს, რაც თან აქვს:

“მე ვყიდი კენკროვან საქონელს, სიმინდს ვყიდი, ბუბლიკებს ვყიდი, სასმელებს ვყიდი ცოტ-ცოტას. ახლა ამინდი არის, არ მაქვს წამოღებული [სასმელები]. ცოტ-ცოტას ყველაფერს. უფრო სიმინდს ყიდულობენ, ხილსაც ყიდულობენ ჩვენი ხალხიც და შემოსული ხალხიც, კენკროვანს”.

ვკითხეთ, რა დამოკიდებულება აქვთ მომხმარებლებს. ამბობს, რომ ცუდი გამოცდილება არ ჰქონია, პირიქით: “ყველა მცნობილობს. შარშანდელი კლიენტები მეუბნებიან, შენიდან ვყიდულობდითო. მცნობილობენ. დარიცხვები გვაქვს სხვათა შორის და ერთ კაპიკს არ მოგატყუებს ვინმე”.

მომხმარებელს ძირითადი პრეტენზია ფასებზე აქვს: “ჩვენი ხალხიც ძვირობენ”. რაც შეეხება დამსვენებლებს: “ამინდი არ მოწონან, ამინდები არ არის. წელს უამინდობა იყო ძალიან. ძაან ძვირი გაქვენ ბათუმიო, ამბობენ. ჩამოვალთ ფულით, არ გვყოფნის 5 დღის მანძილზე და ისევ უკან მივდივართო. ბავშვები მოყავენ და ვერ ქაჩავენ. სასტუმროები ძვირია, პროდუქტი ძვირია”.

გვიხსნის, როგორ შეიცვალა სიმინდის ფასი მისი მუშაობის დაწყებიდან დღემდე:

“50-40 კაპიკში სიმინდს ვყიდულობდით და ლარში ვყიდდით, ფულსაც უფრო ხვავი ჰქონდა. ახლა ლარ-ნახევარში, ლარ-ოცდაათში სიმინდს ვყიდულობთ, 5-ში ვყიდით, მაგრამ სულ არ აქ ხვავი. ფულს არ აქვს ძალა.

დავუშვათ, აგერ მე 5 ლარში ხომ გავყიდე? 5 ლარში რა უნდა იყიდო? ხორცს ვერ იყიდი და ვერაფერს, ქათამს და რამეს, დავუშვათ. რამდენი სიმინდი უნდა გაყიდო, რომ 1 კილო ხორცი იყიდო”.

ვკითხეთ, რა არის ყველაზე რთული მის საქმეში, რაზეც გვიპასუხა, რომ შრომა უყვარს, 18 წლიდან მუშაობს, 3 შვილი და 8 შვილიშვილი ჰყავს და ბედნიერი დედაა. მერე დაამატა:

“კი მიჭირს, მაგრამ მალ-მალე ვისვენებ, ვსვენულობ. მზეზე ვარ, ხანდახან ვჯდებით და.

ცოტა ჯანმრთელობა… ცოტა ფეხი მტკიოდა, მაგრამ ვიმკურნალე. მარა ისე ჯანმრთელობით ძლიერი ვარ, თორემ აქ ვერ გაქაჩავ, თუ ძლიერი არ ხარ”.

დღის რუტინაზეც გვიამბო. სანაპირო ზოლის კონკრეტულ მონაკვეთზე დადის, შუადღეზე ისვენებს. სხვა გამყიდველ ქალებს დროსა და ადგილზე უთანხმდება და ბათუმისთვის ძალიან სახასიათო, ყოველდღიურ ტრადიციად ქცეული “კოფის სმით” გაჰყავთ დრო.

“ძალიან კარგი ქალები არიან, მათაც მუშაობენ, შრომობენ. ზოგი ქვევიდან ამოდის, ზოგი ზევიდან მოდის. […]

დასვენებას გადავწყვეტთ, მოვიკრიბებით ერთად. ხან კოფეს ვსვამთ, ერთად ვსადილობთ. ერთმანეთს ვესაუბრებით ოჯახურ პირობებზე. ეს ფული რაში უნდა დავხარჯოთ, როგორ უნდა მოვიქცეთ. ასე ერთმანეთს ვუზიარებთ ჩვენს გასაჭირს. ახლა ოთხ რიცხვში საქეიფოდ მივდივართ რესტორანში. ყველა წელიწადს ვქეიფობთ”.

ამბობს, რომ ხშირად ქალები ერთად გეგმავენ, რაში დახარჯონ გამომუშავებული ფული, ან დახარჯონ თუ არა საერთოდ, რადგან “რთული საშოვნელია”.

“ბულკები, ბურბუშელა, ცხელი სიმინდი” — გვესმის საუბრის პარალელურად. ვენერა თვალს აყოლებს სხვა გამყიდველ ქალს და საუბრის ტემპს უმატებს. სამუშაო დროის დაკარგვა არ უნდა. ამის მიუხედავად, ჩვენს კითხვებს უპასუხოდ არ ტოვებს.

“შვილებს, შვილიშვილებს, ყველას ჩამოვურიგებ სასკოლოდ ფულებს. შვილიშვილს “ვათხოვებ”, იმას პადარკას გავუკეთებ და რავიცი. ჩემი თავისთვის შარშან ბაჯაღლო ბეჭედი ვიყიდე, წელს ცეფი უნდა ვიყიდო. ჩემთვისაც მემეტება”.

ვენერა ორ თვეში პენსიაზე გადის, მაგრამ მუშაობის შეწყვეტას არ აპირებს: “400 ლარი ფული არაფერი არ არის. ექიმთან მიხვიდე თუ რამე, არაფერი არ არის”.

ინტერვიუს დასრულებისთანავე დასტაცა კალათებს ხელი და გზა ორენოვანი შეძახილებით გააგრძელა.

“კუკურუზა, მალინააა… სვეჟი იაგადიი, ხალოდნი ვადა, პივა… კუკურუზა, მალინაა… ცხელი სიმინდიი”.

ვენარასთან ინტერვიუს დროს რამდენიმე გამყიდველმა ქალმა შეგვნიშნა და როცა გაიგეს, რაზე ვსაუბრობდით, თავადაც დაგვთანხმდნენ.

“აბა, შენ იცი” — გადმოსძახა ვენერამ ეთერს, როცა მასთან საუბარი დავიწყეთ. ეთერი 67 წლისაა და დაახლოებით 5-6 წელია, რაც სანაპიროზე გამყიდველად მუშაობს.

“რატომ გადავწყვიტე და არ იყო აფერი და, აბა, ბაღნებს ხომ ვერ გავუშვებ ისე იმათ… სამსახური არალი არსად და, უნდა იშრომო, რომ მიუტანო ბაღნებს. იქ ავადმყოფია… მშობლები მყავს კიდე და რავიცი, უნდა იშრომო”.

ასე გვიხსნის, რატომ აირჩია ეს საქმე. ამბობს, რომ სიმინდის გაყიდვა შრომატევადია და ამატებს: “რომ კითხოთ, კიდე ეძვირებათ”.

ამბობს, რომ ოჯახში შეძლებისდაგვარად ყველა მუშაობს: “რძალს ბავშვები ჰყავს პატარ-პატარა, იმისი პატარა ბავშვების დატოვებას, მე წამოვიდე მირჩევნია. ოჯახს, შვილებს, ბადიშებს… ავადმყოფი მყავდა სახლში და რავიცი. გული [მაწუხებს], რამდენს გავძლებ აქ სიარულით არ ვიცი”.

ამის მიუხედავად, სამუშაო დღეს დილის 6 საათზე იწყებს — ჯერ ბაზარში გადის, პროდუქტს მოიმარაგებს, გაამზადებს და სანაპიროს გზას დაადგება, სადაც 10 საათიდან საღამომდე რჩება.

“თუ კაი ხალხი შეგხვდა, კაი კლიენტი, შეძლებული, იყიდის. თუ არადა… კი უნდა ხალხს, მარა, რავიცი, არის შეძლება?!”

ამბობს, რომ ამ საქმიდან ბევრი შემოსავალი არ აქვს, მაგრამ “რა უნდა ქნა მეტი?”. ამატებს, პენსია აფთიაქებშიც არ გვყოფნისო:

“რა არის, წამოგვიგდეს 20 ლარი, რა არის?! მათ რამდენი აქვან ნაჭამი, რატომ ვერ გეიმეტეს ხალხისთვის? ამოაყოფინონ ყველას თავები ციხეში, ხალხის ფული რომ ჭამენ”.

ამ ფრაზის დასრულებისთანავე ეთერი კალათებისკენ დაიხარა, წასასვლელად მოემზადა და თქვა: “ჩვენ რასაც ვწვალობთ ის დაინახონ, რომ პურის ფულიზა ვართ ხალხი გამოსული აქ და ელემენტარული ის რომ იყიდო, ციტრამონი და ანალგინი”.

შემდეგ ჩქარი ნაბიჯებით დაგვტოვა. მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე იდენტიფიცირების გარეშე ფოტო-ვიდეოს გადაღებაზე დაგვთანხმდა, ამ საუბრის შემდეგ შეშინებულმა გადაღება გააპროტესტა. ახსნა არ გვაცადა, სანაპიროზე დამსვენებლებს შეერია და ცხელი სიმინდის და ხილის გაყიდვა გააგრძელა.

შუადღის მწველი მზის გამო, გამყიდველები აქა-იქ ქოლგის ქვეშ აფარებდნენ თავს. საუბარზე 55 წლის მაია (სახელი შეცვლილია) დაგვთანხმდა, თუმცა პარალელურად სვლა არ შეუნელებია — წვიმამ არ მომისწროს და ყინული არ გამილღვესო.

“20 წელია რაც ვმუშაობ, ვწვალობ ესე. კოქტეილებს [ვყიდი]”, — გზადაგზა პოტენციურ მყიდველებს ათვალიერებს და ტემპს არ ანელებს.

ამბობს, ეს შრომა უსაზღვროდ რთულიაო. 55 წლისაა. დღეს დილის ხუთ საათზე იწყებს, პროდუქტს შეიძენს, კოქტეილებს ამზადებს, საუზმობს. სამუშაო დღის დასრულებამდე აღარ ისვენებს: “მერე ვწვალობთ, იქედან მოყოლებული 11-ზე გამოვდივართ და საღამომდე ვართ. წვიმა როცა გადაუღებელია, მაშინ ვისვენებთ და ასე, მზე და წვიმა რომაა, მაშინ ვმუშაობთ”.

ცხელ დღეებში ყინულის გალღობამდე სასმელების გაყიდვას უმეტესად ასწრებს, მაგრამ ზოგჯერ გადაღვრაც უწევს და ამ მოცემულობას ეგუება: “რას იზამ, სადაცაა, იქ დაიქცევა”.

“გაჭირვებამ გადამაწყვეტია, რას გავაკეთებ ახლა? კაი ცხოვრებით არ მიცხოვრია, სულ შრომაში ვარ და სულ წვალებაში. შრომა ყველაფერს გასწავლის, არქონება ყველაფერს გასწავლის”, — ამ სიტყვების შემდეგ გვემშვიდობება და ცივი სასმელების გაყიდვას აგრძელებს.

“ყველაზე პატარა მევაჭრე ვარ აქ”, — გვეუბნება 25 წლის ნინო (სახელი შეცვლილია), რომელიც ნაშუადღევს შეგვხდა.

სანაპირო ზოლზე მუშაობა წელს, ოჯახური მდგომარეობის გამო დაიწყო. 2 შვილი ჰყავს — 5 წლის გოგო და 1 წლის ბიჭი.

“ვტოვებ სახლში და მოვდივარ. რა ვქნა აბა? ოჯახს რომ უჭირს, სხვა გზა არ მაქვს”.

06:00 საათზე იღვიძებს, სიმინდს ხარშავს, ბავშვს ქმრის დედას უტოვებს. ქალაქგარე დასხლებიდან ავტობუსით ჩამოდის, 08:00-დან საღამოს 6-მდე სანაპირო ზოლზე ქმრის მამასთან ერთად მუშაობს.

“სიმინდს და ბურბუშელას ვყიდით. არის დღე, როცა უკან მიგვაქვს სიმინდი. ხანდახან კარგია მუშაობაა და იყიდება. ზოგთან რომ მივდივართ, ეძვირებათ…”

სიმინდს საღამოს ბაზარში ყიდულობენ. დილით ახალმოხარშული დიდი ჩემოდნით მოაქვთ, მაშველებთან ინახავენ და მცირე რაოდენობას სათლებში ინაწილებენ. ამბობს, რომ დღეში 50-მდე სიმინდს ყიდის.

მყიდველებთან კარგი გამოცდილება აქვს, ხშირად უსურვებენ პოზიტიურ დღეს და ამით კმაყოფილია.

“ახლა რომ მივეჩვიე, იმდენად არა და თავიდან ძალიან გამიჭირდა. მთელი დღის განმავლობაში გაუჩერებელი დადიხარ, ერთი ბოლოდან მეორე ბოლოში ჩადიხარ-ჩამოდიხარ. შეიძლება ისე ჩახვიდე, რომ ერთი ცალიც ვერ გაყიდო. მიხტი? თან გულდაწყვეტილი რომ ხარ, თან დაღლილი და…

რავი, ახლა მივეჩვიე, მარა ძაან ძნელია ისე თავიდან… ვინც რომ იწყებს, თავიდან ძალიან ძნელია მისთვის მუშაობა. მძიმე ვედრო დაგაქვს მთელი დღე, სიცხე ზემოდან. [მზისგან] დამცავები, თორე ისე მთლად გავიტრუსებით”.

როგორც დამწყებმა, აღმოაჩინა, რომ ზღვაზე გამყიდველებს დაუწერელი წესები აქვთ, რომელსაც იცავენ:

“წინ რომ მიდის მევაჭრე, შენ არ უნდა გადაუსწრო. თუ უკან მოგყვება, შენ არ უნდა მიუბრუნდე, ეგეც წესი აქვთ. დაბალ ფასში სიმინდი არ შეგიძლია რომ გაყიდო — როგორი ფასიც არის, იმ ფასში უნდა მისცე. რავი, ასეთი, მათ-მათი მოგონილი წესები აქვთ.

რა გზა გვაქვს, ყველა რომ ვვაჭრობთ, ყველა მასე ვასრულებთ. ახლა მაი მასეცაა, იმიტომ, რომ წინ რომ ადამიანი მიდის, იმას ვერ გადაუსწრობ და კლიენტს ვერ აართვამ, შენი ადამიანობიდან გამომდინარე მასეა და წესი რად გინდა, მაი ისეც მასეა”.

ადრე, სანამ აქ დაიწყებდა მუშაობას, ამ ქალების შრომაზე ბევრი არაფერი იცოდა.

“რომ ჩამოივლიდნენ სიმინდით და ვიჯექით აქ, სულ მეგონა, რომ ძვირი იყო. თურმე, არ ყოფილა ძვირი და რამხელა სიძვირეს, შრომას დებენ ადამიანები რომ აქ იმუშაონ”, — ამბობს სიცილით და ამატებს: “მთელი დღე ისეთი შრომაა და ისეთი დაძაბულობაა, სიცხეა, რომ 5 ლარი ერთი სიმინდი ნამდვილად არალის ძვირი. იქ წამოწოლილს სულ ძვირი გონია და მაგიტომ. მაგი გამოცდილება მივიღე, რომ ძვირი არ ყოფილა თურმე მევაჭრეებისთვის”.

გვეუბნება, რომ სეზონურად ეს შემოსავალი ოჯახისა და ბავშვის საჭიროებებს ფარავს. როცა თვითონ არ მუშაობს, მისი ქმარი მიდის თურქეთში, ჩაის საკრეფად და ასე “ზამთარსაც გადაიტანენ”.

გვემშვიდობება და გზას ორენოვანი შეძახილებით აგრძელებს:

“ცხელი სიმინდი, ბურბუშელააა… გარიაჩი კუკურუზააა”.

რუსეთის უკრაინაში შეჭრისა და ოკუპანტ ქვეყანაში მობილიზაციის გამოცხადების შემდეგ, ბათუმში რუსეთის მოქალაქეების მასიურმა ჩასახლებამ ნამდვილად ბევრი რამ შეცვალა. ქალაქი ამ რეალობას მოერგო. ეს ყველაზე მეტად მომსახურების სფეროში იგრძნობა — კვების ობიექტებში ადგილობრივი მიმტანები ხანდახან პირდაპირ რუსულ ენაზე ესალმებიან სტუმრებს. არაერთ დაწესებულებაში საერთოდაც მხოლოდ რუსულენოვანი მომსახურებაა, რადგან თავად რუსეთის მოქალაქეებისაა.

მაგრამ სანაპიროზე ზოლზე “გარიაჩია კუკურუზა” და “ხალოდნიე ნაპიტკი” ამ მოვლენებთან პირდაპირ კავშირში არ არის. ეს ორენოვანი შეძახილები ჯერ კიდევ 90-იანი წლებიდან ისმის, პოსტაბჭოთა ქვეყანაში გაზრდილი გამყიდველებისთვის ასეთივე ქვეყნებიდან ჩამოსულ ტურისტებთან კომუნიკაციის გასამარტივებლად.

მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქს ბევრი ტურისტი სტუმრობს მეზობელი თურქეთიდან, ასევე, ევროპის ან აზიის ქვეყნებიდან, სანაპიროზე თურქულ და ან ინგლისურ შეძახილებს ვერ მოისმენთ.

ბათუმში დასვენება იაფი ნამდვილად არ არის. მაგრამ როგორც ზღვაზე გამყიდველი ქალები ამბობენ, არც გასაყიდი პროდუქციაა იაფი ან მათი შრომა — მარტივი.