მედია აპრილის ბლოგის რუბრიკა ეთმობა სხვადასხვა ადამიანს და განსხვავებულ შეხედულებებს. ბლოგები არ არის სარედაქციო კატეგორია და მოიცავს ავტორების პერსონალურ მოსაზრებებს. მათ მიერ გამოთქმული პოზიცია შესაძლოა არ გამოხატავდეს მედია აპრილის პოზიციას.
ავტორი: ლიკა ბარაბაძე, ფსიქოთერაპევტი
სანამ მსოფლიოში და ჩვენს სამშობლოში დემოგრაფიული პრობლემების ავ-კარგიანობაზე გვმოძღვრავენ, მეორედ ვნახე უცებ აფეთქებული სერიალი Heated Rivalry. და მეორედ წამსკდა გაუჩერებელი ცრემლები მეორე ეპიზოდის ბოლო სცენაზე (ვეგასი. ლიფტი. შეინი შლის მესიჯს), რადგან რომანტიულ ურთიერთობასთან დაკავშირებული ასეთი გულახდილი, ნაცნობი, ნაგრძნობი, მოწყვალდი და ადამიანური სცენა ეკრანზე დიდი ხანია არ მინახავს.
ამ პრე და პოსტ ვალენტინობის ჟამს რომ სასიყვარულო ისტორიამ გამიტაცა, ამაში გასაკვირი არაფერია. გასაკვირი ალბათ ობსესიის ის დონეა, რომელიც არამხოლოდ სერიალის მეორედ ყურებას, არამედ მისი საფუძველი წიგნების კითხვას, მსახიობების ინტერვიუების ძიებასა და საკმაოდ სიღმისეული ანალიზის ვიდეო ესეეების შესწავლას მაიძულებს.
ეს სერიალი არ არის. ეს მიჩვევადი ნივთიერებაა.
როგორც აღმოჩნდა, ქალები ამ სერიალის აუდიტორიის დიდ ნაწილს წარმოვადგენთ. შესაბამისად, დღეს, როდესაც უნივერსიტეტებში გენდერის პროგრამები იხურება; როდესაც ქალების საკითხებზე, ქალების სურვილებზე, ქალების მზერაზე, ქალებისთვის მოსაწონ თუნდაც პოპ კულტურულ ფენომენზე საუბრისას კვლევის კერები იხურება, კიდევ უფრო საინტერესო ხდება კითხვები: რატომ მოგვწყვიტა ორი კაცის ქვიარ სიყვარულის ისტორიამ ქალები სამსახურს, ოჯახს, პოლიტიკურ ამბებს, საკუთარ დრამებსა და საკმაოდ სერიოზულ საკითხებზე წუხილს? რატომ გახდა Heated Rivalry ასეთი ნანატრი ესკაპიზმის საუკეთესო კანდიდატი ქალებისათვის? და ბოლოს, მართალია თუ არა დამცინავი კრიტიკა, რომ ქალები ამ სერიალს მხოლოდ ლამაზი მსახიობების ცხელი სცენებისთვის ვუყურებთ?
პრე-ტინდერ/გრაინდერული შეხვედრები
ვერ აგიღწერთ, როგორ უხარია ჩემს მილენიალ გულს, როდესაც აპებამდელ ურთიერთობას ვუყურებ. შეინმა ილიას ხელი პირველად 2008 წელს გაუწოდა. მაგ დროს ტინდერი არც კი არსებობდა. შემდეგ მოქმედება 2010-იანებში ვითარდება, როდესაც ყველაფერი ჯერ ბოლომდე ციფრულ კონტაქტზე არაა გადასული და პერსონაჟები ციფრულ ტექნოლოგიებს მხოლოდ მიმოწერისათვის იყენებენ. ერთ ეპიზოდში შეინი მამიმისს უხსნის, რა არის youtube.
ეს გარკვეულწილად მიცოცხლებს ნოსტალგიას იმ დროისადმი, ადამიანთან შესახვედრად მასთან ახლოს ფიზიკურად რომ უნდა ყოფილიყავი. სადღაც პოეტურად ამაში ბედიც ფიგურირებდა. ვინმე რომ გაგეცნო, სადმე უნდა გაგესეირნათ, გესაუბრათ პირისპირ, საჯარო ადგილას.
ამას ძალისხმევა სჭირდებოდა. დაგეგმვა სჭირდებოდა. სხვა თუ არაფერი, ფლირტისთვის თავი უნდა მოგეწესრიგებინა და სამსახურის მერე ცალ ხელში პიცითა და მეორე ხელში ლუდით უცხო ადამიანების არმიასთან უაზრო დიალოგებს არ გულისხმობდა.
ქალებს შეგვეძლო ვინმე უარით გაგვესტუმრებინა იმის მიხედვით, ადამიანი როგორ მოძრაობდა, როგორ ლაპარაკობდა, როგორ გიყურებდა, როგორ იქცეოდა საჯარო ადგილებში, როგორ ესაუბრებოდა ოფიციანტებს, რა დაკვირვებებს გვიზიარებდა, ანდაც, როგორ ცეკვავდა კლუბში, რამდენს სვამდა, და როგორ იქცეოდა, როდესაც ფხიზელი არ იყო! წინასწარ მომზადებული და მანიპულაციური, დაგეგმილი ციფრული ინტერაქციების ნაცვლად, ვხედავდით, როგორი ვიყავით ადამიანები მოუმზადებლები, სპონტანურები, იმ მომენტში.
ეს მოითხოვდა ადამიანურ კონტაქტს. მოითხოვდა ცდუნებას. მოითხოვდა თაყვანისცემით მიპყრობას, რაც ნათლად ჩანს Heated Rivalry-ის პირველივე ეპიზოდში. ილიასა და შეინის შემთხვევაში ასევე ბედი იყო საჭირო, რადგან ისინი ქვიარ ბიჭები იყვნენ ჰოკეის პატრიარქალურ სამყაროში.
შესაბამისად, ილიასა და შეინისთვის ყოველი მზერა, ყოველი შეხება, ყოველი შეცდომა ემოციურად დამსახურებულია — არა ისე, თითქოს ციფრული სვაიპისთვის საგულდაგულოდ დადგმული იყოს. სწორედ ამიტომაა მათ შორის არსებული დაძაბულობა ასეთი ცოცხალი.
რა საკვირველია, ქალებს ახლაც შეგვიძლია ხალხის აპების გარეშე გაცნობა, თუმცა, გაცნობის ძალიან დიდი წილი სწორედ აპებზე მოდის, რამაც მთლიანად შეცვალა “დეითინგ” კულტურა, რომელიც ქალების მანიპულაციისა და ობიექტივიზაციის კიდევ ერთ წყაროდ მოგვეველინა.
ინფორმირებული თანხმობა
როგორც ფსიქოთერაპევტს, რამდენჯერაც ჩამიტარებია ამ თემაზე ტრენინგი, იმდენჯერ მომისმენია მოსაზრება, რომ შეხებებაზე ინფორმირებული თანხმობა რომანტიკას კლავს; რომ თუ ყველაფერი ვკითხეთ, აბა ფლირტი, აბა არავერბალური კომუნიკაცია, აბა პეპლები მუცელში… ხოდა, ეს სერიალი ამ ყველა კითხვაზე მშვენიერი პასუხია — არც ერთი შეხება ამ სერიალში არ მიმდინარეობს არავერბალური ან ვერბალური თანხმობის გარეშე, განსაკუთრებით, როდესაც ეს შეხება სერიოზული ხდება და მეორე ადამიანის სივრცეში იჭრება.
ქალსა და კაცს შორის ძალაუფლების გადანაწილება არასოდეს არ არის გენდერული პრივილეგიისაგან დაცლილი. ამიტომაც ხდება, რომ ინფორმირებული თანხმობა, რომელიც ყველასთვის მნიშვნელოვანი საკითხია, ქალებს კიდევ უფრო გვტკივა: ყველა კვლევა აჩვენს, რომ ჩვენ ძალიან ხშირად ვხდებით სექსუალური შევიწროვების მსხვეპლები, ისევე, როგორც ქვიარ ადამიანები, ამიტომაც გვიხარია, როგორ გადაჭრა ეს საკითხი Heated Rivalry-იმ.
სპოლიერების გარეშე რთულია იმის აღწერა, რამდენად ორგანულად ჯდება ყოველ დიალოგში ერთი პერსონაჟის მიერ მეორე პერსონაჟისადმი დასმული დამაზუსტებელი კითხვები, რამხელა პატივისცემა იგრძნობა პერსონაჟების სხეულისადმი, რამხელა სინაზე და გაფრთხილება ჩანს ეკრანზე და ზუსტად ეს სინაზე ქმნის იმ უსაფრთხოებას, რომ პერსონაჟთან ერთად მაყურებელმაც აღარ იღელვოს. ვერ აგიღწერთ, რამდენი რომანტიული ფილმი ან სერიალი გამომირთავს მხოლოდ იმიტომ, რომ კაცი ქალს ძალით კოცნის და იმის იქით ყურება მე აღარ მსიამოვნებს.
შესაბამისად, ცხელი სცენებიც მხოლოდ სურვილის სადემონსტრაციოდ არ არის — ფიზიკური კონტაქტი ურთიერთობის ენაა, ემოციების გამოხატვის გზაა. Heated Rivalry შეხებას წარმოგვიჩენს, როგორც კომინუკაციის მთავარ იარაღს, რომელსაც უამრავი ემოციური დატვირთვა გააჩნია, მათ შორის, უსაფრთხოების შექმნაც. არ ვართ ქალები განებივრებულები ასეთი მიდგომით ეკრანზე.
ურთიერთობის დრამა ტრაგედიის გარეშე
ყველას გვაქვს ნანახი უამრავი ქვიარ ისტორია, რომელიც ძველ დროშია დადგმული, როდესაც დასავლურ ქვეყნებშიც კი ჰომოფობია უფრო მკვეთრად აგრესიული იყო, ვიდრე ახლა. „ბნელ“ დროში დადგმული ქვიარ სიყვარული ყოველთვის მთავრდება რაიმე ტრაგედიით —პერსონაჟს კლავენ, თავს იკლავს, ცემენ, დევნიან, ფიზიკურად უსწორდებიან.
ასეთი ჟანრის შემოქმედება ძალიან მნიშვნელოვანია, როგორც ისტორიული, ისე ცნობეირების ამაღლების, ისე ემპათიურობის გაძლიერების კუთხით, თუმცა, გამოდის რომ უბრალოდ სასიყვარულო ქვიარ ისტორია — თავისი ტოქსიკურობით, თავისი ტკვილით, თავისი ადამინურობით, მარტოობით, დაურწმუნებლობით, სირცხვილით, მოწყვალადობით, დანანებით, უწყვეტი ფიქრებით, დაბნეულობით, სურვილით — თითქმის არ გვქონია. არადა, რამდენად ადვილიად ვაიგივებთ გოგოები თავს ამ განცდებთან! ვინ არ ყოფილა ტოქსიკურ ურთიერთობაში, ვის არ უნანია, რომ პარტნიორისგან მოსალოდნელი სითბოს ნაცვლად, უარყოფა და სიცივე უგრძნია და კლაუსტროფობიულ ლიფტში არ უშფოთია? ვის არ უნახავს თავისი ქრაში კლუბში სხვასთან მოცეკვავე, ვის არ დაუწერია და წაუშლია მესიჯი მრავალჯერ?
ეს მდგომარეობები, ეს ემოციები ძალიან მნიშვნელოვანია, მათ წარმოჩენას კი სჭირდება ხარისხიანი მედიუმი, სჭირდება კარგი დიალოგი და გადასარევი განათება; სჭირდება სახის ახლო კადრები და უნაკლოდ შერჩეული მუსიკა ფონად; სჭირდება დინამიური სიუჟეტი და აკრძალული სიყვარულის ხიბლი. და მადლობა ღმერთს, ჩვენ მოგვეველინა Heated Rivalry და კიდევ ერთხელ მივხდით იმას, რაც ისედაც ვიცოდით — ჩვენი სასიყვარულო ღელვანი უნიკალური არ ყოფილა; ჩვენ მარტო არ ვართ.
ამისთვის სერიალმა იმოგზაურა არა იმ დროში, როდესაც აგრესია მეტი იყო, არამედ, იმ დროს, როდესაც აგრესია ნაკლები იყო. დანანებით ვწერ ამას, მაგრამ გლობალურად 2010-იანებში საზოგადოება უფრო ღიად იყო განწყობილი ქვიარ სიყვარულისათვის (იმდენად, რომ სერიალში ჰოკეის პატრიარქალური სამყაროს შემოტანა გახდა საჭირო), ვიდრე ახლაა (წყარო: Charlesworth, T. E. S., & Finkel, E. J. (2026, January 19). Americans are turning against gay people. The New York Times.; Deckman, M. (2024, March 17). U.S. support for LGBTQ+ rights is declining after decades of support. Here’s why. PBS NewsHour.)
გენდერული ბალანსი
სექსუალობასთან დაკავშირებულ ნებისმიერ სიუჟეტს თან სდევს ძალაუფლებით თამაში — იქნება ეს დიალოგებში თუ უშუალოდ სექსუალური სურვილებისა და პრეფერენციების განხორციელებაში. ამის უხარისხო მაგალითს “გრეის 50 ელფერიც” წარმოადგენს. ეს ფილმი წარმოადგენსზედაპირულ, ცუდად ნათამაშებ და სუბ/დომინიტანტობის დაუჯერებელ უყურებელ ორ საათს.. თითქმის შეუძლებელია ქალსა და კაცს შორის არსებული ძალაუფლების თანასწორი გადანაწილება წარმოვაჩინოთ. მაქვს ნანახი, ამის გამოსასწორებლად როგორ იყენებენ ასაკს, სამსახურებრივ პოზიციას, ფულს, თუმცა მაინც, ეს ვერ გადაწონის იმ ფაქტს, რომ კაცი სოციალურად პრივილირეგებულია, ხოლო ფიზიკურად — ძლიერი.
ახლა წარმოიდგინეთ დინამიკა, როდესაც ძალაუფლების გადანაწილებას არა გენდერი, არამედ შინაგანი ფაქტორები განაპირობებენ. როდესაც პერსონაჟს აქვს თავისუფლება იმოქმედოს თავისი გრძნობებისა მიხედვით. როდესაც შეცდომებს, რომლებსაც უშვებს, რა თქმა უნდა, ტკივლი და ემოციური პრობლემები მოჰყვება, თუმცა, ორივე პერსონაჟი კაცია, ორივე წარმატებულია, ორივე სუნთქვისშემკვრელად მშვენიერია და ორივე ფიზიკურად ძლიერია. ეს სულ სხვა სახის დრამას ბადებს. შესაბამისად, მე, როგორც მაყურებელი, აღარ ვღელავ იმაზე, პერსონაჟს ნამდვილად უნდა ასახულ დინამიკაში ყოფნა თუ ეს შეფარული ძალადობაა.
და ბოლოს
ნამდვილად არ ვაპირებ იმის უარყოფას, რომ სექსულობა, სურვილი და სხეული ამ სერიალის მნიშვნელოვანი შემადგენელია. კონორ სტორის მიერ გაცოცხლებულ ილია როზანოვს რომ ვუყურებ, მგონია, მიქელანჟელოს დავითმა ფლორენციაში პოსტამენტიდან ჩამოსვლა გადაწყვიტა და ჰოკეის თამაში დაიწყო. ეს კონტრასტი — ღვთაებრივი, ლამისაა გამოძერწილი, მაგრამ, ამავე დროს, ადამიანური და მხიარული — სწორედ ისაა, რაც მის მიმზიდველობას განაპირობებს. ჰადსონ ვილიამსის ჭორფლიანი, გრძელწამწამა, მორცხვი და შფოთვიანი შეინ ჰოლანდერი კი სითბოსა და საყვარლობის უწყვეტი წყაროა.
თუმცა, ეს პერსონაჟები მხოლოდ ფიზიკურად მიმზიდველები არ გახლავთ. მათ შორის არსებული ლამის დანით დასაჭრელი მსუყე ქიმია მხოლოდ ჯიმში ნავარჯიშები მუცლის კუბიკებით არ არის გამოწვეული — მათი ყოველი შეხების უკან უამრავი ტრავმა, დაძაბულობა ან შვება, კომფორტი, უსაფრთხოება და უბრალოდ ბედნიერება იღვრება. ეს მოგვწონს ქალებს — აღიარება იმისა, რომ სექსი მხოლოდ სექსი არაა; რომ სექსუალობა რთული, ღრმა, ემოციურად დამუხტული ფენომენია და ზუსტად ამიტომ გვჯერა Heated Rivalry-ის ცხელი სცენების და ზუსტად ეს არის განსხვავება კარგ ეროტიკასა და დაცლილ პორნოს შორის.
ეროტიკის დონეს რაც შეეხება, ნებისმიერმა მორალისტმა, ვინც, მაგალითად, სატახტოთა თამაშის ფიზიკურ სიყვარულს გაუძლო, ენა უნდა ჩაიგდოს, რადგან ეკრანზე ისეთი არაფერი ხდება, რასაც HBO ისედაც არ გვთავაზობს. მეტიც, მთავარი ეროტიულობა აქ სიშიშვლეზე კი არა, ქრონომეტრაჟზე, მსახიობებზე და გადაღების ოსტატობაზე მოდის.
პ.ს.
არ შემიძლია არ აღვნიშნო, ამ გაქანებულ კაპიტალიზმსა და ნეპოტიზმში რა სასიამოვნოა ორი ახალგზარდა უცნობი მსახიობის აღმოჩენა, რომლებიც ლამისაა გადაღების დღემდე ოფიციანტობდნენ; პატარა კანადური პროდაქშენი, რომელსაც იმის ფულიც კი არ ჰქონდა, სხვადასხვა ქვეყანაში გამართულ ღონისძიებებზე ერთი და იგივე ჭიქები არ დაერიგებინა წვეულებაზე მყოფი ხალხისათვის; სადაც „მასოვკა“ იმდენად მცირეა, რომ ოლიმპიურ სტადიონს ვერ ავსებს და სადაც აბსოლუტურად ყველა მონაწილე, რეჟისორიდან დაწყებული და აქცენტის ქოუჩით დამთავრებული, უდიდესი მოწიწებით ეკიდება სმატ ჟანრში დაწერილ უსაყვარლეს ქვიარ ჰოკეი წიგნების სერიას.