საქართველოს სახალხო დამცველმა გენდერული კვოტების გაუქმებასთან დაკავშირებულ კანონპროექტზე დასკვნის მოსამზადებლად ეუთო/ოდირს მიმართა.
როგორც ომბუდსმენის აპარატი წერს, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის მონიტორინგის კომიტეტის მიმართვის საფუძველზე, კანონპროექტთან დაკავშირებით მოსაზრებას ასევე ამზადებს ვენეციის კომისია.
საქართველოს სახალხო დამცველი მოუწოდებს საქართველოს პარლამენტს, არ მისცეს კანონპროექტს შემდგომი მსვლელობა ვენეციის კომისიისა და ეუთო/ოდირის დასკვნების გამოქვეყნებამდე და უზრუნველყოს თითოეული გადაწყვეტილების ადამიანის უფლებათა სტანდარტებთან შესაბამისობა.
შეგახსენებთ, რომ პრეზიდენტმა, სალომე ზურაბიშვილმა ვეტო დაადო საარჩევნო კოდექსში გენდერულ კვოტებთან დაკავშირებით შეტანილ ცვლილებებს, რომელიც მის გაუქმებას გულისხმობს. პარლამენტში დაჩქარებული წესით განხილულ კანონპროექტს მესამე მოსმენით კენჭი 4 აპრილს უყარეს და გენდერული კვოტები გააუქმეს.
გენდერული კვოტების გაუქმებაზე კანონპროექტი გირჩის ინიციირებული იყო. ინიციირებისთანავე, ცნობილი გახდა, რომ მას საპარლამენტო უმრავლესობაც დაუჭერდა მხარს. აღსანიშნავია, რომ გენდერული კვოტები ქართულმა ოცნებამ 2020 წელს მიიღო. ამ კანონპროექტის ინიციატორები საქართველოს პარლამენტის შემდეგი წევრები იყვნენ: არჩილ თალაკვაძე, ირაკლი კობახიძე, ანრი ოხანაშვილი, დავით მათიკაშვილი.
კვოტირების მხარდამჭერი იყო გენდერული თანასწორობის საბჭოს თავმჯდომარე, ნინო წილოსანი. მან გირჩი 2021 წელს ღიად გააკრიტიკა, როდესაც გენდერული კვოტირების პრინციპებს გვერდი აუარეს და მათი სიით, დეპუტატებს შორის, აბსოლუტურად ყველა კაცი აღმოჩნდა. თუმცა ახლა წილოსანი ამბობს, რომ კვოტები “პოზიტიური დისკრიმინაციის ფორმაა, რომელმაც გარკვეულწილად უკვე მიაღწია თავის მთავარ ამოცანას.
გენდერული კვოტები გაუქმების ინიციატივას ოპოზიციაში მყოფი ქალი დეპუტატები უარყოფითად გამოეხმაურნენ და განაცხადეს, რომ უმრავლეს შემთხვევაში, სწორედ ქალები არიან მწვავე საკითხებზე კანონპროექტების ინიციატორები.
ეს ინიციატივა ქალთა მოძრაობამ გააპროტესტა. მოძრაობის წარმომადგენლის, ბაია პატარაიას განცხადებით, გენდერული კვოტირების გაუქმების მსგავსი ინიციატივები არის ბრძოლა არამხოლოდ პოლიტიკოსი ქალების, არამედ ამ ქვეყანაში მცხოვრები ყველა ქალის წინააღმდეგ.
ქალთა მოძრაობა ხაზს უსვამს იმ ფაქტსაც, რომ 2020 წელს კვოტები თავად ქართულმა ოცნებამ მიიღო, ამჟამინდელი პრემიერმინისტრის, ირაკლი კობახიძის აქტიური ჩართულობით, რასაც პოლიტიკაში ქალთა წარმომადგენლობის 14%-დან 20%-მდე ზრდა მოჰყვა. ამ პროგრესის მიუხედავად, ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობით საქართველო კვლავ მნიშვნელოვნად ჩამორჩება სხვა ქვეყნებს და გლობალურად 125-ე ადგილზეა.
ქალთა მოძრაობის მსგავსად, 85-ზე მეტი არასამთავრობო ორგანიზაცია პარლამენტს მოუწოდებდა, არ დაეჭირა მხარი ამ კანონპროექტისთვის.
ინიციატივას უარყოფითად შეაფასა სახალხო დამცველმაც. ლევან იოსელიანის განცხადებით, დაგეგმილი საკანონმდებლო ცვლილებებით უგულებელვყოფთ ქალების მრავალწლიანი ბრძოლის შედეგებს და ვაუარესებთ თანასწორობის მისაღწევად არსებულ მექანიზმებს.